గడప చీలిక దగ్గరే ఆగాం

మాధవి వేడి చాయ్ గ్లాసులను ట్రేలో పెట్టి హాల్లోకి తీసుకొస్తుండగానే సరోజిని అత్తయ్య, “అవి అక్కడ పెట్టి, ముందు వంటగదిలో కూర్చున్న వాళ్లకి బజ్జీలు వేయి. అతిథుల ముందు నిల్చోకు,” అని కోసేసింది. గ్లాసు అంచుల నుంచి చాయ్ చిందుకుని ఆమె వేళ్లపై కాలింది. హాల్ తలుపు గడప దగ్గర విహాన్ నిలబడి ఉన్నాడు; వచ్చి ట్రే తీసుకోవచ్చు, ఒక్క మాటతో ఆ అవమానాన్ని అడ్డుకోచ్చు. కానీ అతను కేవలం పక్కకు సరిగ్గా సగం అడుగు తప్పుకుని దారి ఇచ్చాడు. అదే ఎక్కువ. అదే తక్కువ.

హైదరాబాద్‌లో ఈ అద్దె అపార్ట్‌మెంట్ మూడో అంతస్తు ఫ్లాట్‌లో మాధవి పేరు అతిథుల జాబితాల్లో ఉండదు, పనుల జాబితాల్లో మాత్రం మొదట ఉంటుంది. పగలు సేవా రంగం ఉద్యోగం—బంజారాహిల్స్ దగ్గర ఒక ప్రైవేట్ డయగ్నస్టిక్ సెంటర్‌లో రిసెప్షన్—రాత్రి ఇక్కడ అత్తయ్యకు, కార్తిక్‌కు, వచ్చిపోతున్న బంధువులకు చేతికొచ్చిన మనిషి. గడచిన నెల జీతం నుంచి తీసి కార్తిక్ కోచింగ్ ఫీజు చెల్లించింది; ఈ రోజు మాత్రం ఆమెను “ఇంటి మనిషే కానీ, బయటివాళ్ల ముందు కొంచెం అంచనా ఉండాలి” అని నిలబెట్టి గాయపరిచారు. చల్లారుతున్న చాయ్ గ్లాసు కింద టేబుల్ మీద గోధుమరంగు వలయం పడుతోంది; ఆ వలయం లానే ఆమె పని అక్కడ కనిపిస్తుంది, ఆమె మాత్రం కాదు.

“మాధవి, ప్లేట్లు!” అత్తయ్య మళ్లీ అరిచింది. ఆమె తిరిగిపోతూ వంటగది గడప దాటబోతే విహాన్ చేతి వెనక భాగం ట్రే అంచున తగిలింది. తగిలిందా, అడ్డుకుందా అర్థం కాక ముందే అతను తక్కువ స్వరంలో, “వేడి,” అన్నాడు. ఆమె వేళ్ల దగ్గర నుంచి ట్రేను మళ్లీ స్థిరం చేశాడు; తాకినది ట్రే, జాగ్రత్త చెప్పింది ఆమె చర్మానికే. అంతలోనే సరోజిని, “విహాన్, నువ్వూ ఏదో చూసుకుంటూ నిల్చుంటావా? బంధువులను లోపలికి తీసుకెళ్లు,” అంది. అతను వెంటనే దూరం పెట్టుకున్నాడు. గడప మాత్రం ఒక క్షణం సన్నబడింది.

ఆ రాత్రే, అతిథులు వెళ్లి, కార్తిక్ గదిలో ఫోన్ వెలుగు అరచేతిలో దాచుకుని నవ్వుకుంటూ పడుకున్నాక, కారిడార్‌లో ట్యూబ్‌లైట్ హమ్ మాత్రమే మిగిలింది. మాధవి చెత్త సంచితో బయటికి వచ్చేసరికి విహాన్ ఎదురు ఫ్లాట్ తలుపు మూయబోతున్నాడు. అతను ఈ బ్లాక్‌లోని పక్క ఫ్లాట్‌లో ఉంటాడు; సరోజిని మామయ్యకి చిన్నాన్నకొడుకు, ఇంటివాళ్లకు మరియు స్నేహితులకు తెలిసిన సంబంధం అని ఎప్పుడైనా మాట పెడితే అందరూ చెప్పగల దగ్గరత్వం, కానీ ఆమెతో మాత్రం ఆ పరిచయం ఎప్పుడూ గడప దాటదు.

చెత్త సంచి కింద నుంచి పాలు ప్యాకెట్ చినిగిన నీళ్లు చిందాయి. మాధవి వంగి ఎత్తబోతే, విహాన్ ముందుగానే కిందికి వాలి సంచి అడుగు పట్టుకున్నాడు. వారి భుజాలు దాదాపు తగిలేంత దగ్గర వచ్చి ఆగిపోయాయి. కారిడార్ సన్నగా, అతని శ్వాస వేడి స్పష్టంగా, ఆమె వెనక్కి తగ్గే చోటు గోడ మాత్రమే. “చినిగింది,” అన్నాడు. ఆమె “తెలుసు,” అంది. సంచి అతని చేతి నుంచి ఆమె చేతికి మారే క్షణంలో అతను పూర్తిగా వదలలేదు; ఆమె పూర్తిగా తీసుకోలేదు. తర్వాత ఎవరో మెట్లపై ఎక్కుతున్న శబ్దం వినగానే ఇద్దరూ ఒకేసారి దూరమయ్యారు. ఆ తొందరలో అతని చేతికి అంటిన పాలు చుక్క నేలపై పడింది.

మరుసటి ఉదయం ఆమె షిఫ్ట్‌కు ఆలస్యం. బస్సు మిస్ అయింది. మెట్రో స్టేషన్‌కి ఆటో దొరకక పరుగెత్తి గేటు చేరేసరికి విహాన్ బైక్ వద్ద హెల్మెట్ పట్టుకుని ఉన్నాడు. “ఆ దారి వరకే,” అన్నాడు. అలా చెప్పిన తీరు ఆజ్ఞలా లేదు, ఉపకారంలా కూడా లేదు; అవమానానికి తలుపు మూసినట్టు ఉంది. మాధవి వెనుక కూర్చుంది. అపార్ట్‌మెంట్ గేటు దాటేలోపే సరోజిని బాల్కనీ నుంచి చూసిందో లేదో అనిపించి, ఆమె చేతులు సీటు లోహం మీదే గట్టిగా బిగించుకుంది. ఒక స్పీడ్‌బ్రేకర్ దగ్గర బైక్ లాగి ఆగినప్పుడు ఆమె శరీరం అతని వీపుకి తాకే దూరం వచ్చి నిలిచింది; తాకకుండా నిలిచిన ఆ క్షణమే బలంగా మిగిలింది. స్టేషన్ దగ్గర దింపి, “రాత్రి ఆలస్యమైతే మెసేజ్ పెట్టు. కారిడార్ లైట్ మళ్లీ చమ్కిపోతుంది,” అన్నాడు. అడగని జాగ్రత్త. స్వంతం కాని గమనింపు.

ఆ రోజు నుంచి గడపలు వాళ్ల మధ్య మాట్లాడటం మొదలుపెట్టాయి. వంటగది తలుపు, కారిడార్ మూల, మెట్ల వంపు. ఒక సాయంత్రం విద్యుత్ పోయి జనరేటర్ పట్టుకునేలోపే చీకటి పెరిగింది. మాధవి ఫోన్ వెలుగు అరచేతిలో దాచుకుని నీళ్ల కుండి తీసుకుని వస్తుండగా, విహాన్ ఎదురెదురుగా వచ్చాడు. ఆ వెలుగు అతని మణికట్టు మీద పడింది. గడప సన్నగా ఉండడంతో ఆమె అతని పక్కగా జారాలి. అతను గోడవైపు నలిగి నిల్చున్నాడు; అయినా వారి మధ్య గాలి కూడా జాగ్రత్తగా వెళ్లాల్సినంత దగ్గర. ఆమె జారి పడబోతే అతని చేయి పైకి లేచింది—నడుము చేరేలోపు ఆగిపోయింది—కుండిని మాత్రమే పట్టుకుంది. “జాగ్రత్త,” అన్నాడు. ఆమెకి ఆపిన చేయే ఎక్కువగా గుర్తుండిపోయింది.

ఆ almostలు పెరిగేకొద్దీ ఇంట్లో ఆమెకి దక్కేది మాత్రం తగ్గింది. ఒక ఆదివారం సరోజిని బంధువుల ముందు, “మాధవి చాలా మంచిదే. ఇలాంటి అమ్మాయి ఇంట్లో ఉంటే పది పనులు చూసుకుంటుంది. ఇల్లు నడవాలంటే అలాంటి వాళ్లు అవసరం,” అంది. ప్రశంసలా వినిపించినా కుర్చీ మాత్రం ఇవ్వలేదు. మాధవి నిల్చునే ఉంది; ఆమె కోసం తెచ్చిన స్వీట్స్ బాక్స్ కార్తిక్ స్నేహితుడి చేతిలోకి వెళ్లిపోయింది. విహాన్ డైనింగ్ తలుపు చెంబులో నిలబడి అన్నింటిని చూసి కూడా ఏమి చెప్పలేదు. అదే ఆమెకి కొత్త గాయం: చూడడమే చేసి, గెలిచినట్టూ, ఓడినట్టూ కాని నిశ్శబ్దం.

రాత్రి అతను ఆమె ఫ్లాట్ తలుపు దగ్గరికి వచ్చి, “రసీదు పడిపోయింది,” అన్నాడు. ఆమె అద్దె, కూరగాయలు, మందులు అన్నీ లెక్క వేసిన అర్ధమడిచిన బిల్ అతని చేతిలో ఉంది. మాధవి తలుపు సగం తెరిచి తీసుకోబోతే, లోపల నుంచి సరోజిని గట్టిగా, “ఎవరు?” అంది. మాధవి చేతి వేగం పెరిగింది. అదే క్షణం విహాన్ రసీదు ఇవ్వకుండా తనవైపు మళ్లించాడు. “కార్తిక్‌ది. ఉదయం ఇస్తాను,” అని పెద్దగా అన్నాడు. మాధవి ముఖం ఒక్కసారి తెల్లబడింది—ఇంత దగ్గరికి వచ్చి వెనక్కి తీసుకున్నాడన్న దెబ్బ. కానీ అతను గడపపైకి చూడకుండా, కారిడార్ చివర నిలబడ్డ రేణుక అత్త వైపు ఒకసారి చూపేసినప్పుడు ఆమెకు అర్థమైంది. రేణుక కళ్లలో మెరుపు ఉంది; ఇంకో అడుగు ఆలస్యమైతే కథ తయారైపోయేది. అతను రక్షించినది రసీదు కాదు, మాటల్లో పెట్టేయదగిన దగ్గరత్వం.

తర్వాతి కొన్ని రోజులు ఆ అర్థం కూడా శిక్షలా మారింది. విహాన్ మరింత దూరం పెట్టుకున్నాడు. హాల్లో ఉంటే ఆమె వంటగదికి వెళ్తాడు; ఆమె కారిడార్‌లో కనిపిస్తే ఫోన్ చూసినట్టు పక్కకు తిరుగుతాడు. సరోజిని మాత్రం దీన్నే అవకాశం చేసుకుంది. “నిన్ను రేపు వరుడివాళ్లు చూడడానికి రావొచ్చు,” అని ఒక సాయంత్రం చల్లగా విసిరేసింది. “ఏమీ పెద్దగా లేదు, మనకు తెలిసిన వాళ్లు. నువ్వు మాట్లాడాల్సింది తక్కువ. చాయ్, స్నాక్స్, అంతే.” మాధవి చేతిలో ఉన్న ఉల్లిపాయ తొక్కలు తడి నేలపై జారిపడ్డాయి. “నన్నా?” అని అడిగింది. “ఇంకెవరు? ఇంట్లో పెంచుకుంటే ఎప్పటికీ కూర్చోబెడతామా?” సరోజిని నవ్వింది. “మన ముఖం కూడా ఉంటుంది.”

విహాన్ అదే సమయంలో డైనింగ్ టేబుల్ మీద బిల్డింగ్ మెయింటెనెన్స్ లెక్కలు చూస్తున్నాడు. అతను తలెత్తలేదు. ఆ తలెత్తకపోవడమే అంగీకారంలా అనిపించింది. మాధవి వంటగదికి వెళ్లి సింక్ అంచున చేతులు ఉంచుకుంది. గొట్టం నుంచి నీళ్లు జారుతున్న శబ్దం వినిపిస్తోంది; గిన్నెల మధ్య చల్లారిపోయిన చాయ్ కప్పు అంచున పలుచని పొర కట్టుకుంది. ఆమెకు ఒక్కసారిగా ఈ ఇంటిలో తనకు దక్కిన ప్రతి పని, ప్రతి రసీదు, ప్రతి కృతజ్ఞతలేని రోజు ఒకే పదంగా మారిపోయినట్టు అనిపించింది—ఉపయోగం. ఎరేజ్ చేయడానికి సులువైన ఉపయోగం.

మరుసటి రోజు వరుడివాళ్లు రాకముందే సరోజిని కొత్త ఆజ్ఞ పెట్టింది. “మాధవి, సాయంత్రం వారు వెళ్లాక విహాన్ ఫ్లాట్‌లో కూడా భోజనం పెట్టి రావాలి. అతనికి బయలుదేరాలి, అతని గదిలో ఫైల్స్ చెల్లాచెదురుగా ఉన్నాయి. నువ్వు సర్ది పెట్టు. మన వాళ్లమే కదా.” ఆ “మన వాళ్లే” అన్న మాట చీమకుట్టినట్టు కాదు; బొగ్గు ఉంచినట్టు కాల్చింది. గదిలోకి పంపడానికి సరిపడా తనదిగా, కుర్చీ ఇవ్వడానికి సరిపడా కాదు. మాధవి అక్కడే నిల్చుంది. విహాన్ మొదటిసారి తలెత్తి అత్తయ్యను నేరుగా చూశాడు.

“అవసరం లేదు,” అన్నాడు.

సరోజిని నవ్వింది. “నీకు ఏమి అవసరం లేదని? పని చేస్తే తప్పా? ఆమెకు అలవాటే.”

“అవసరం లేదు,” ఈ సారి అతని స్వరం కాస్త గట్టిగా. కానీ అత్తయ్య దాన్ని గాలికి వదిలేసింది. “మాధవి, నేను చెప్పిందే. వాళ్లు వస్తారు, నువ్వు చీర మార్చుకో. తర్వాత తాళం తీసుకుని వెళ్లి—”

“తాళం ఎక్కడుంది?” మాధవి ప్రశ్న మధ్యలోనే పెట్టింది. తనే ఆశ్చర్యపోయేంత చల్లని గళం. సరోజిని గెలిచానన్నట్టు డ్రాయర్ తెరిచి తాళంచెవి తీసి ఆమెవైపు చాపింది. ఆ గదిలో కార్తిక్, రేణుక, ఇంకా వచ్చిన ఒక బంధువు చూస్తున్నారు. ఆమెను పనిమనిషిలా పంపే ఆ క్షణానికి సాక్షులు సిద్ధంగా ఉన్నారు.

మాధవి చెయ్యి ముందుకు వెళ్లలేదు.

డోర్‌బెల్ మోగి, బంధువులు గుమికూడి, టీ, పరిచయాలు, చూచాయగా కొలిచే కళ్ళు—అన్ని వేగంగా జరిగిపోయాయి. సాయంత్రం నరాలు చిట్లేంత పొడవుగా అనిపించింది. “అమ్మాయి చాల బాగుంది, తగ్గి ఉంటుంది,” అని ఒక పెద్దమ్మ తన దుపట్టా అంచుతో నోరు మూసుకుంటూ చెప్పిన మాట మాధవి చెవుల్లో మంటపెట్టింది. సరోజిని ఆమెను మూడోసారి వంటగదికి పంపినప్పుడు విహాన్ కనిపించలేదు. కనిపించనిదే ద్రోహమో, తప్పించుకోవడమో.

అతిథులు చివరకు బయలుదేరినప్పుడు రాత్రి పదకొండు దాటింది. కార్తిక్ బయట నుంచి నీళ్లు తెమ్మని అరవగా, సరోజిని, “మాధవి, ముందు విహాన్ ఫ్లాట్‌లో టిఫిన్ డబ్బా ఇచ్చి రా. రేపు ఉదయం అతను త్వరగా వెళ్తాడట,” అంది. మళ్లీ అదే. అవమానానికి కొత్త పూత. చేతిలో స్టీల్ డబ్బా పెట్టింది. “తాళం తీసుకో. అతను స్నానం చేస్తుండొచ్చు. పెట్టి వచ్చేయ్.”

ఇప్పుడైనా తాను “వద్దు” అనొచ్చు. కానీ ఆ హాల్లో అందరూ ఇంకా ఉన్నారు. తిరస్కరిస్తే దానికి మరో పేరు పెడతారు. తీసుకెళ్తే ఇంకో పేరు పెడతారు. మాధవి డబ్బా పట్టుకుని కారిడార్‌కి వచ్చింది. ట్యూబ్‌లైట్ మళ్లీ అలసిన హమ్‌తో మ్రోగుతోంది. విహాన్ తలుపు కొద్దిగా తెరిచి ఉంది; లోపల కాంతి నేల మీద పొడవుగా పడింది.

ఆమె తలుపు తట్టకముందే అది మరికొంచెం తెరుచుకుంది. విహాన్ లోపల నుంచే వచ్చి గడప దగ్గర ఆగాడు. అతని జుట్టు తడి కాదు; స్నానం చేయలేదు. అంటే అతను ఎదురు చూస్తున్నాడు. ఆమె చేతిలోని డబ్బా వైపు ఒకసారి చూసి, వెంటనే ఆమె ముఖం వైపు చూశాడు. వెనకనుండి సరోజిని గొంతు దూరంగా వినిపిస్తోంది—“పెట్టి వచ్చేసి తాళం మర్చిపోకు.”

మాధవి గడప దాటడానికి కాలు కదిలించింది. అతను వెంటనే ముందుకు వచ్చాడు. ఆమెకు తాకే ముందు, గడప రేఖ మీదే, అతని చేయి ఆమె మణికట్టు చేరే దూరంలో ఆగింది. తాకలేదు. ఆగిన ఆ చేయి వెనక్కి వెళ్లలేదు కూడా. “లోపలికి రావద్దు,” అన్నాడు.

ఆ మాట మొదటి క్షణంలో దెబ్బలా పడింది. ఇదేనా మరి, అన్న అవమానం ఆమె కళ్లలో మెరిపించింది. డబ్బా అతని ఛాతీ వైపు నెట్టి, “అంటే?” అని అడిగింది.

అతను డబ్బా తీసుకోలేదు. గడపలో తానే అడ్డంగా నిలబడ్డాడు. “నీను మళ్లీ వాళ్ల పనిగా ఇక్కడికి రానివ్వను.” స్వరం నిమ్నంగా, స్పష్టంగా. లోపలికి అడుగు కూడా వేయనీయకుండా, బయట నిలబెట్టే క్రూరత కాదు అది; ఇంకో చిన్న పని పేరు మీద ఆమెను ఎవరైనా కథగా మార్చే దారి మూసేయడం. “ఇది నా తలుపు. ఈ దాకా నిన్ను వాళ్లు పంపారు. ఇక నుంచి ఇక్కడకి పంపే హక్కు వాళ్లది కాదు.”

కారిడార్ వెలుగు వారి మధ్య నేలపై చీలికలా పడింది. మాధవి శ్వాస బిగిసింది. “అయితే నేను ఏమి చెబుతాను?” అని అడిగింది. అత్తయ్య, బంధువులు, వరుడివాళ్లు, ఈ సాయంత్రం మొత్తం ఆమె గొంతులో గుచ్చుకుపోయినప్పుడు బయటికి వచ్చిన ప్రశ్న అది.

“ఏమీ కాదు,” అన్నాడు. “తలుపు మూసి ఉందని చెపు.” అతను ఇప్పటికీ డబ్బా తీసుకోలేదు. తనవైపు చాపిన ఆమె చేతి బరువు ఆమెదిగానే ఉంచాడు. అది తిరస్కారం కాదు; ఆమెను దూతగా అంగీకరించనన్న నిర్ణయం.

లోపల టేబుల్ మీద ఫైల్స్ చెల్లాచెదురుగా కనిపిస్తున్నాయి. సరోజిని చెప్పిన మాటలు గుర్తొచ్చాయి—సర్దిపెట్టు, పెట్టి రా, మన వాళ్లమే. గడప ఈ వైపు ఆమె. ఆ వైపు అతని గది. మధ్యలో నిలుచున్న అతను మొదటిసారి తలుపును తన కోసం కాదు, ఆమె కోసం మూసే మనిషిలా కనిపించాడు. ఆమె చెయ్యి కొద్దిగా వణికింది. డబ్బా మళ్లీ తనవైపు దిగింది.

అప్పుడే కార్తిక్ కారిడార్ చివర నుంచి, “అక్కా, అయ్యిందా?” అని అరచాడు. ఆ ఒక్క పిలుపు మళ్లీ ఆమెను పనిగా మార్చేసేందుకు సరిపోయేది. మాధవి డబ్బాను గట్టిగా పట్టుకుని, తల తిప్పకుండా, “లేదురా. తలుపు మూసి ఉంది,” అంది. అబద్ధం అతని ముందే చెప్పింది. అతను దాన్ని సరిచేయలేదు.

ఆమె వెనక్కి తగ్గలేదు. గడప దాటి కూడా వెళ్లలేదు. “సరే,” అని నెమ్మదిగా చెప్పి డబ్బాను తిరిగి తన ఛాతీకి దగ్గరగా తీసుకుంది. తర్వాత స్పష్టంగా, అతనికి మాత్రమే వినిపించేలా, “మళ్లీ పంపితే కూడా రాను,” అంది.

విహాన్ క్షణం ఆమె వైపు చేతి వేళ్లు కదిలించాడు—గాలిని తొలిచినంత దూరం మాత్రమే. ఆ కదలిక ఆమె చెంపపక్క జారిన జుట్టును సరిచేయగల దూరం; కానీ అతను మధ్యలోనే ఆపేశాడు. గడప అలాగే నిలిచింది. అతను సగం అడుగు వెనక్కి తీసుకుని ఆమెకు వెళ్లే చోటు ఇచ్చాడు. తన ఎడమ చేతి మడత స్లీవ్‌ను మెల్లగా మడిచాడు. గుడ్డ అంచు గాలిని మాత్రమే తాకి ఆగిపోయింది; ఆమె భుజాన్ని చేరలేని దూరంలో ఆ చలనం మళ్లీ పునరావృతం కాలేదు.