తప్పు అమ్మాయిని తక్కువగా చూసారు

“ఆగు, ఆ పక్కనే నిల్చో,” అని విభా అత్త తన గాజుల చేతితో సిరి మణికట్టును తాకకుండానే గాలిలో నెట్టినట్టు చూపించింది. మెట్ల ల్యాండింగ్‌ దగ్గర ఎర్ర తాడు కట్టారు; దాని ఈవైపు వరుసగా వరుడి వాళ్లు, ఆవైపు వధువు ఇంటివాళ్లు. మధ్యలో రిజిస్టర్ టేబుల్ అంచుపై పసుపు కుంకుమ కప్పులు, అరమడిచిన రసీదు, నీళ్ల సీసా, ఒక చిన్న గంట. సిరి చేతిలో మెట్రో కార్డు అంచు చెక్కిపోయి ఉంది; మరో చేతిలో ఉదయం ఆఫీసుకి తీసుకెళ్లి తెరవకుండానే చల్లారిపోయిన భోజనపు డబ్బా ఉన్న బ్యాగ్‌. “నువ్వు పైకి కాదు. పెద్దవాళ్లు ముందుగా వెళ్తారు. తర్వాత మిగతావాళ్లు.”

ఆ మాట అంతే కాదు. చూడటానికి వచ్చిన బంధువుల కళ్ల ముందు ఎవరు మెట్లు ఎక్కాలి, ఎవరు ల్యాండింగ్‌ వద్ద ఆగాలి, ఎవరి పేరు ముందుగా పిలవాలి అన్న లెక్కలోనే గౌరవం కొలుస్తున్నారు. ఈ హాల్‌ అడ్వాన్స్‌ కోసం అప్పట్లో తన జీతం నుంచి పంపిన డబ్బు, వెంకటరమణ గారి ఆసుపత్రి బిల్లుల సమయంలో మూడు రాత్రులు కారిడార్‌లో కూర్చొని చూసుకున్న పరుగు—అన్నీ తెలిసిన వాళ్లే అక్కడ ఉన్నారు. అయినా విభా అత్త పెదవిని మెలిపెట్టి, “ఇంటివాళ్లకు మరియు స్నేహితులకు తెలిసిన సంబంధం ఉందని ఎవ్వరూ కోడలినవరు కాదు,” అని జాగ్రత్తగా వినిపించేంత గట్టిగా అంది.

సిరి ఒక క్షణం కూడా వెనక్కి పోలేదు. పక్కకు చూపించిన చోటుకి పోయే బదులు, రిజిస్టర్ టేబుల్ దగ్గరకు నేరుగా నడిచింది. “నా పేరు ఏ వరుసలో పెట్టారు చూపించండి,” అంది. స్వరం చిన్నదే, కానీ దాన్ని తేలిగ్గా మింగేయలేని రకం.

రిజిస్టర్ పట్టుకున్న బాలుడు విభా అత్త వైపు చూశాడు. “అమ్మా…?” అన్నట్టు చేతి వేళ్లు పేజీ మీద ఆగిపోయాయి. అదే మొదటి చీలిక. పక్కనే నిలిచిన హాల్ మేనేజర్ రఫీ, మెట్ల పైభాగం నుంచి క్రిందికి చూసి, సిరి మొహాన్ని ఒకసారి, వెంకటరమణ గారి చెల్లెలి మొహాన్ని ఒకసారి చూసి ఆగిపోయాడు. విభా అత్త “పేరు అవసరం లేదు, అతిథి వరుసలో—” అనగానే రఫీ అడగకుండా ఉండలేక, “మేడమ్, బుకింగ్‌ ప్రధాన సంతకం ఎవరిదో సరిపోల్చాలి,” అన్నాడు.

సిరి బ్యాగులోంచి పాత కవర్ తీసింది. ఆసుపత్రి కారిడార్‌ వాసన మిగిలినట్టు మడతలతో నలిగిపోయిన ఫైల్‌ కాపీ, అడ్వాన్స్‌ రసీదు, వెంకటరమణ గారి చేతిరాతలో ఒక చిన్న నోట్‌. “మొదటి సంతకం ఆయనది. రెండో గ్యారంటీ నాది,” అంది. విభా అత్త ముఖం బిగుసుకుంది. రఫీ పేజీ తిప్పి చూసి, వెంటనే నిలువు భంగిమ మార్చుకున్నాడు. “సిరిగారు,” అన్నాడు ఈసారి, “ఒక్క నిమిషం.”

అదే వినిపించగానే పక్కన నిల్చున్న ఇద్దరు సిబ్బంది ఎవరి దారి ఎవరో మళ్లీ చూసుకున్నారు. అర్జున్‌ మెట్లపై నుంచి దిగుతూ ఆగిపోయాడు. అతని గళం బయటకు రాకముందే విభా అత్త ముందేసింది. “ఏ కాగితం తెచ్చుకున్నా ఇంటి పెద్దల మాటే మొదటి మాట. అర్జున్‌ పెళ్లి కుదిరిందనుకుని ఎవరైనా ఇక్కడ అధికారం చూపిస్తారా?” అంది. ఆ చివరి వాక్యం కావాలనే బంధువులు వినేలా విసిరింది.

అర్జున్ ముఖం నీరసంగా మారింది. “అత్త, ఆ మాట—” అని మొదలెట్టాడు. విభా అత్త అతడినే కత్తిరించింది. “నువ్వు నోరు మూసుకో. ఈ రోజు వధువు ఇంటి ముందు మన పరువు ముఖ్యం.” తర్వాత సిరివైపు తిరిగి, “నువ్వు చాలాసేపు ఆసుపత్రి దగ్గర కనిపించావు, పనులు చేసావు, డబ్బు ఇచ్చావు. అందుకే యజమానివే అవుతావా?” అని అడిగింది. సమాధానం కోసం కాదు; కింద నిలబడ్డవాళ్లు తప్పు కథే మళ్లీ వినాలనేలా.

సిరి కళ్లను ఎవరిమీదా గుచ్చలేదు. ఆమె రఫీ చేతిలోని రిజిస్టర్‌ను కాదు, మెట్ల ల్యాండింగ్‌పై కట్టిన ఎర్ర తాడును చూసింది. పైకి వెళ్లే మార్గం ఒక్కటే. వధువు ఇంటి పెద్దమ్మ దిగుతోంది; వరుడి మేనమామ పైకి ఎక్కుతున్నాడు; మధ్యలో మూడు మంది ఫోటోగ్రాఫర్లు కెమెరాలు పట్టుకుని నిలిచారు. ఇదే బిగుసు. ఇదే గొంతుకట్టు. “రఫీగారు,” సిరి అంది, “వెంకటరమణ గారు ఎవరిని మొదటి స్వాగత వరుసలో ఉంచమన్నారు?”

విభా అత్త చిరాకుగా నవ్వింది. “ఇప్పుడాయనికి ఎవరిని ఏమన్నారో గుర్తుంటుందా?” అదే తప్పు. పక్కనే కుర్చీకి ఆనుకుని నెమ్మదిగా శ్వాస తీసుకుంటున్న వెంకటరమణ గారు తలెత్తారు. శరీరం ఇంకా ఆసుపత్రి బలహీనత మోస్తూనే ఉంది, కానీ స్వరం మాత్రం వంకర పడలేదు. “గుర్తుంది,” అన్నారు. అందరూ తిరిగి చూశారు. “రిజిస్టర్‌ దగ్గర మొదటి స్వాగతం మా సిరి. తర్వాత అర్జున్‌. నేను చెప్పినదే.”

ల్యాండింగ్‌పై జనసంచారం ఒక్కసారిగా ఆగలేదు; ఆగడం కన్నా కఠినంగా, ఒక్కొక్కరు ఎటు తొలగాలో తెలియక కాళ్లు చిన్నచిన్న సవరణలు చేసుకున్నారు. రఫీ వెంటనే తాడుకు దగ్గరికి వచ్చి, “ఒక్కసారి దారి ఇవ్వండి,” అన్నాడు. ఫోటోగ్రాఫర్ ఒకడు వెనక్కి జారాడు. మేనమామ అంచుకి అతుక్కున్నాడు. పెద్దమ్మను ఇద్దరు స్త్రీలు పట్టుకుని పైకి తీసుకెళ్లారు. ఆ చిన్న చిన్న దిగుబాట్ల మధ్య సిరి నిటారుగా అడుగు వేసి ల్యాండింగ్ మధ్యకు చేరింది. ఎవరూ ఆమెకు పూలు చల్లలేదు; కానీ ఇప్పటిదాకా ఆమె కోసం మూసుకున్న దారి శరీరాల సర్దుబాటుతో తెరుచుకుంది. విభా అత్త మాత్రం తాడుకి ముందే నిలబడి, “ఇది తాత్కాలికం. పెద్దల ఎదుట పేర్లు మారవు,” అంది.

కింద హాల్లో సంగీతం పెద్దగా వినిపించింది. పై వేదికపై వధూవరులు కూర్చోబెట్టే ముందు రెండు కుటుంబాల పేర్లు చదివే సమయం దగ్గరపడింది. అదే ముందువరుస. అక్కడ ఎవరి పేరు, ఎవరి నిలువు, ఎవరి స్థానమే రేపటి బంధం ఎలా చెప్పబడుతుందో నిర్ణయిస్తుంది. రఫీ ఒక చిన్న కార్డు తెచ్చి రిజిస్టర్ పక్కన పెట్టాడు. అందులో “స్వాగతం – కుటుంబ ప్రతినిధులు” అని ముద్రించి, కింద రెండు ఖాళీలు. అతను పెన్ను తీసి మొదట ఎవరిని అడగాలో తెలియక మళ్లీ విభా అత్త వైపు చూశాడు.

విభా అత్త ఆ అవకాశం వదులుకోలేదు. ల్యాండింగ్‌ దిగువ నుంచి గట్టిగా, “మొదట నా పేరు రాయండి. తర్వాత అర్జున్‌. ఈ అమ్మాయి అతిథి. చాలు ఈ గందరగోళం,” అంది. ఇంతలో వధువు తండ్రి కూడా మెట్లపై కనిపించాడు. అతని ముఖంలో చులకన లేదు; కానీ అయోమయం ఉంది. “ఎవరు కుటుంబ ప్రతినిధి?” అని అడిగాడు. అదే క్షణం పాత క్రమం తిరిగి బలపడవచ్చు. సిరి మళ్లీ పక్కకు నెట్టబడితే తర్వాత ఎవరూ కథను సరిచేయలేరు.

అర్జున్ రెండు మెట్లు దిగాడు. అతని గొంతులో అప్పుడే వచ్చిన ఆలస్యపు ధైర్యం సిరికి పని చేయదని ఆమెకు అర్థమైంది. అతను “సిరి…” అన్నాడు. వేడుకోలు, పశ్చాత్తాపం, ఆలస్యమై వచ్చిన మద్దతు—అన్నీ ఒకే అక్షరంలో చిక్కుకున్నాయి. సిరి అతన్ని చూడలేదు. విభా అత్త అప్పటికే చివరి దెబ్బ వేసింది. “ఆమెకు ఇక్కడ ఎలాంటి హక్కూ లేదు. అవసరమైతే వంటివాళ్లతో పాటు క్రింద భోజనశాల వైపు నిలబడనివ్వండి,” అంది. పక్కనే కేటరింగ్ వాళ్లకు తీసుకెళ్లాల్సిన స్టీల్ డబ్బాలు గుదిగుచ్చి ఉన్నాయి. మాట కత్తిలా కాదు; పని మనిషి వరుసలో నెట్టే బల్లెంలా.

రఫీ చేతిలోని పెన్ను కదల్లేదు. అతనికి ముఖం అవసరం; తప్పు నిర్ణయం తీసుకుంటే రెండు కుటుంబాల ముందూ తనదే పరువు పోతుంది. ఇదే అతని చిన్న ప్రయోజనం, అతని చిన్న భయం. సిరి బ్యాగు జిప్ తెరిచి చిన్న తాళాల గొలుసు తీసింది. హాల్‌లో పుష్పాల ఫ్రీజర్ గది, బహుమతి గది, పై అతిథి విశ్రాంతి గది—మూడింటికీ ఉన్న అదనపు తాళాలు. ఆసుపత్రికి వెళ్లే ముందు వెంకటరమణ గారు ఆమెకిచ్చినవే. చాలా రోజులు తిరిగి అడగలేదు. విభా అత్తకి అవి కనిపించగానే ముఖరేఖలు కఠినంగా తెగాయి.

“ఇవి మీకు ఎలా?” అని విభా అత్త అడిగింది.

“అడిగినవారికి ఇస్తారు. ఇంటివాళ్లనుకున్నవారికి అప్పగిస్తారు,” సిరి అంది. ఆపై తాళాలు చేతిలో పెట్టుకుని నేరుగా వెంకటరమణ గారి దగ్గరకు వెళ్లింది. “ఇవి తిరిగి తీసుకుంటారా? లేక ఇప్పటికీ నా దగ్గరే ఉంచమంటారా?” అంది.

ఆ వృద్ధుడు కుర్చీ అంచునుంచి నెమ్మదిగా లేచాడు. పక్కవాళ్లు దొర్లి స్థలం ఇచ్చారు. అతని చూపు ముందుగా తాళాలపై, తర్వాత విభా అత్తపై, చివరికి సిరిపై ఆగింది. “తిరిగి ఎందుకు? నేను ఇచ్చింది పని చూసుకునే వాళ్లకు కాదు,” అన్నాడు. “ఇంటి ముఖం నిలబెట్టే వాళ్లకు.”

అది చప్పట్ల మాట కాదు. అది బహిరంగంగా పక్షం ఎంచుకున్న మాట. విభా అత్త ఒక అడుగు ముందుకొచ్చి, “అన్నయ్యా, ఇప్పుడే ఇది చెప్పాల్సి వచ్చిందా? ఇన్ని మంది మధ్య?” అంది. స్వరంలో ఆజ్ఞా లేదు ఇక; భయంతో కట్టేసిన మృదుత్వం మాత్రమే.

సిరి ఆ మృదుత్వాన్ని కూడా వదల్లేదు. ఆమె రఫీ వైపు తిరిగి, “కార్డు ఇక్కడికి ఇవ్వండి,” అంది. చేతిని చాచిన తీరు అడిగినట్టుకాదు, తీసుకునే హక్కుతో. రఫీ వెంటనే ఇచ్చాడు. విభా అత్త వేల్లు మధ్యలో చొరబడేందుకు లేవగానే, సిరి కార్డు తన వేళ్ల కింద చాపి రాసింది—మొదటి ఖాళీలో “సిరి”, రెండో ఖాళీలో కాసేపు ఆగి “అర్జున్”. తర్వాత కార్డును రిజిస్టర్ పక్కన కాదు, తాడుకు తల దగ్గర ఉన్న చిన్న స్టాండ్‌లో పెట్టింది. అందరూ చదవగలిగే ఎత్తులో.

విభా అత్త గట్టిగా ఊపిరి తీసుకుంది. “ఇది ఎవరు అనుమతించారు?”

“ఇంటి యజమాని అన్నాడు,” సిరి అంది. “ఇంకోటి నేను చెబుతున్నాను. ముందుగా నేను, తర్వాత అర్జున్‌. తర్వాత వెంకటరమణ గారు. మిగతావాళ్లు వరుసగా.” ఆ చివరి వాక్యం మెట్ల ల్యాండింగ్‌లో ఆదేశంలా వినిపించింది, ఎందుకంటే ఆమె చెప్పేసరికి తాడు ఇప్పటికే ఆమె చేతిలో ఉంది.

విభా అత్త ఆ తాడును లాక్కోవడానికి చేయి చాచింది. అదే చివరి ప్రయత్నం. సిరి ఆమెను తోసివేయలేదు. కేవలం తాడును కంచె గూడు నుంచి తీసి మరో పక్క ముడి వేసింది. ఒక క్షణం వరకు వరుడి వాళ్లు ఎక్కే దారి, వధువు ఇంటివాళ్లు దిగే దారి కలిసిపోయి గజిబిజిగా ఉన్నాయి; తర్వాత కొత్త కోణంలో తాడు బిగుసుకుంది. ఇప్పుడు ముందు నిలబడినది సిరి ఉన్న వరుస. విభా అత్తవాళ్లు పక్క సన్నని మార్గంలో నిలవాల్సి వచ్చింది. ఫోటోగ్రాఫర్ కెమెరా ఛాతీకి గుద్దుకుని వెనక్కి తగ్గాడు. అర్జున్, తన తల్లి పక్కన నిలబడకుండా, సిరి వెనకాల రెండో స్థానంలోకి రావడానికి రెండు మెట్లు దిగిపోయి మళ్లీ ఎక్కాల్సి వచ్చింది. అదే దెబ్బ: శరీరం తానే కొత్త క్రమాన్ని నేర్చుకోవాల్సిన దెబ్బ.

“సిరి, ఒక నిమిషం,” విభా అత్త స్వరం ఒక్కసారిగా మారిపోయింది. “ఇలా చేయకు. వధువు వాళ్ల ముందు—”

“అందుకే చేస్తున్నాను,” సిరి అంది. పెద్దగా కాదు. కానీ రఫీకి వినిపించేంత, వధువు తండ్రికి చదివేంత. “ఎవరిని అతిథిగా, ఎవరిని ఇంటివాళ్లుగా పెట్టాలో ఇక్కడే నిర్ణయమవుతుంది కదా.”

వధువు తండ్రి ఆలస్యం చేయలేదు. స్టాండ్‌లో ఉన్న కార్డు చదివి, “స్వాగతం మొదలుపెట్టండి,” అన్నాడు. కేటరింగ్ బాలురు స్టీల్ డబ్బాలు తీసుకుని పక్క మార్గం పట్టారు; విభా అత్త వాళ్లతో గుదిగుచ్చుకుపోకుండా తన పట్టు చీరను పైకి ఎత్తి సన్నని అంచున నిలవాల్సి వచ్చింది. ఆమె ఇప్పటిదాకా ఇస్తున్న ఆజ్ఞలు ఎవరూ పట్టించుకోలేదు; తాడు కొత్త ముడి వాళ్ల అందరినీ మించిన ఆజ్ఞగా మారిపోయింది.

అర్జున్ సిరి చెవికి దగ్గరగా, చాలా ఆలస్యంగా, “నేను ముందే చెప్పాలి,” అన్నాడు.

“ఇప్పుడు నీ పని వరుసలో నిలబడటం,” సిరి అంది. అతను నోరు మూసుకున్నాడు. ఆ మాటలో ప్రేమ లేదు, కోపం కూడా వెర్రిగా పొంగలేదు; ఒక స్థానం మాత్రమే ఉంది. అతను అదే స్థానం తీసుకున్నాడు.

వెంకటరమణ గారు పైకి ఎక్కేందుకు ముందుకొచ్చినప్పుడు, సిరి తాడును ఒకసారి పైకి ఎత్తి ఆయన దారి ఖాళీ చేసింది. ఆయన దాటిన వెంటనే తాడు మళ్లీ దించలేదు. ముందువరుసకు తన స్థానం నిలబెట్టుకునేలా తాడును కాస్త వెడల్పు చేసి, స్టాండ్‌ పక్క హుక్‌లో బిగించింది. రఫీ వెంటనే రిజిస్టర్‌ను ఆమె వైపుకి తిప్పాడు; పసుపు కుంకుమ కప్పుల పక్కన కార్డు నిటారుగా మెరిసింది. క్రింద నుంచి ఎవరైనా పైకి రావాలంటే ముందుగా ఆమె వరుస ఆగాలి, ఆమె వరుస కదలాలి. అదే సరిపొయ్యే తీర్పు.

“ఇకనైనా పక్కకు రా,” విభా అత్త చివరిసారి చెప్పింది. స్వరం ఆజ్ఞలా రావాలనుకుని మధ్యలోనే చెదిరిపోయింది.

సిరి ఆమె వైపు చూడకుండా, తాడుతల ముడిని తనవైపుకి లాగి, ల్యాండింగ్‌ మొదటి స్థానంలో నిలబడి, “ఈ వరుస ఇక్కడి నుంచి మొదలవుతుంది,” అంది. ల్యాండింగ్‌ తలదగ్గర కట్టిన ఎర్ర క్యూతాడు కొత్తగా తెరచిన ఖాళీలో వెడల్పుగా ఊగింది.