ఆమె ఓడిపోతుందనుకున్న హాల్

“ఆపు,” అని వసుంధర అత్త తన చేయిని నీలిమ ఛాతి ఎదుట కత్తిలా పెట్టింది. గాజు తలుపుల ముందు పెట్టిన నమోదు మెజ్జ మీద ఆహ్వాన పుస్తకం, పూలరెక్కలు, అర్ధంగా చల్లారిన టీ గిన్నె వలయం, పెన్నులు—all కలిసి కిక్కిరిసి ఉన్నాయి. వెనుక నుంచి బంగారు అంచుల చీరలు, సూట్లు, మల్లెపూల వాసనతో అతిథులు లోపలికి జారుతుంటే, నీలిమ మాత్రం మెట్ల అంచునే నిలిపివేయబడింది. మెట్రో కార్డు అంచు రాపిడి పట్టిన తన పర్సు పట్టుకున్న వేళ్లు తెల్లబడ్డాయి. ఉదయం నుంచీ సేవా రంగం ఆఫీసులో కూర్చొని చేసిన షిఫ్ట్ అలసట భుజాల్లో ముడిచిపడి ఉంది; కానీ వసుంధర అత్త చూపు మాత్రం ఆ అలసటని కూడా తక్కువపాటు చొక్కా మడతలా చదివేసింది.

“వెనుకవైపు సిబ్బంది ప్రవేశం ఉంది. అక్కడి నుంచి వెళ్లు,” అంది ఆమె, రిజిస్టర్ పేజీ తిప్పుతూ. “ఇక్కడ పెద్దల ఆహ్వానితుల కోసం. ఏం అనుకున్నావు? రెండు సార్లు ఇంటికి వచ్చిందని...”

ఆమె మాట అక్కడే ఆగలేదు; చుట్టూ ఆగిన చూపులు దాన్ని పూర్తి చేశాయి. నీలిమను ఎవరూ అన్యురాలిలా చూడనివాళ్లు కాదు. అర్జున్‌తో ఆమె సంబంధం ఇంటివాళ్లకు మరియు స్నేహితులకు తెలిసిన సంబంధం. కానీ ఈ రాత్రి, హైదరాబాద్‌ బంజారాహిల్స్‌ కాన్వెన్షన్ లాబీ వెలుగుల్లో, తెలిసినది అధికారికం కాదు అని చెప్పడానికి వసుంధర అత్త గుమ్మం దగ్గరే వేదిక కట్టింది.

నీలిమ లోపలికి అడుగు పెట్టలేదు. వెనక్కు కూడా పోలేదు. తన పర్సు జిప్ మూసి, మెజ్జ అంచున పడి ఉన్న అతిథి పాస్ కట్టను కళ్లతో కొలిచింది. “సిబ్బంది ప్రవేశం?” ఆమె ప్రశ్న చల్లగా వచ్చింది. “నేను పని చేసేందుకు వచ్చానా, లేక మీ అబ్బాయి నిశ్చితార్థానికి వచ్చానా అన్నది ముందుగా మీరు నిర్ణయించారా?”

ఆ దగ్గర నిలబడ్డ ఇద్దరు యువకులు ఒకరినొకరు చూశారు. మొదటి చిన్న చీలిక అదే—గది ధైర్యం మొత్తానికి కాదు, వసుంధర అత్త స్వరం పట్టు మీద. ఆమె వెంటనే గట్టిపడింది.

“నాటకం వద్దు. ఆహ్వాన పత్రికలో పేరు లేదు. అంతే. లోపలికి వెళ్లి మధ్యలో ఇబ్బంది చేయకూడదు. కూర్చోబెట్టాలంటే ఎక్కడ కూర్చోబెట్టాలి? ముందు వరుసలోనా? పెళ్లికూతురు వాళ్ల ఎదుటా?” ఆమె రిజిస్టర్ మీద వేలి గోరు టపటప కొట్టింది. “మరింత గౌరవం కావాలంటే గౌరవంగా పిలవబడాలి.”

“పిలిచారు,” అంది నీలిమ.

“ఎవరు? ఫోన్‌లో ఎవరెవరు ఏం అంటారో నాకు పని లేదు. ఈ ఇంటి ముఖం నేను చూస్తున్నాను.” వసుంధర అత్త పక్కనే ఉన్న బాలుడిని చూసి, “ఇవాళ్టి ఆహార ఏర్పాట్ల వాళ్లలో ఎవరైనా అయితే కిచెన్ వైపు పంపించు,” అంది. ఉద్దేశపూర్వకంగా గట్టిగా చెప్పింది. దగ్గర్లో నిలిచిన వృద్ధ మామయ్య చెంపల పక్కన అసౌకర్యం కదిలింది; ఒక ఫోటోగ్రాఫర్ లెన్స్ క్షణం అటకెక్కింది.

ఆ ఒక్క మాటతో అవమానం పూర్తి రూపం దాల్చింది. అతిథిగా అడ్డుకోవడం ఒకటి. ‘వంటవాళ్లలో ఎవరైనా’ అని కిందకి తోసేయడం ఇంకోటి. నీలిమ కళ్లలో కోపం మెరిపి మళ్లీ మునిగిపోయింది. ఆమె వినిపించేంత మాత్రాన ఊపిరి తీసుకుంది.

“సరే,” అంది. “అయితే స్పష్టంగా చెప్పండి, వసుంధర గారు—నన్ను ఇక్కడ నిలిపే హక్కు మీకు ఎవరు ఇచ్చారు?”

మెజ్జ దగ్గర శబ్దాలు ఒక్క క్షణం తారుమారయ్యాయి. పుస్తకం తిప్పుతున్న చేయి ఆగింది. వసుంధర అత్త నవ్వింది, కానీ దవడ గట్టిగా కనిపించింది. “ఏమిటి?”

“నా చోటు ఎక్కడో నిర్ణయించే హక్కు,” నీలిమ మళ్లీ అడిగింది, ఈసారి నిదానంగా. “ఈ వేదిక యజమాని మీరా? వరుడా? అతని తాతగారా? లేదంటే అతిథుల ముందే నన్ను తక్కువ చేసి మీకిష్టమైన చోట నిలబెట్టే హక్కు మీరే మీకు తీసుకున్నారా?”

ఆ ప్రశ్న మైక్ లేకపోయినా చాలింది. గుమ్మం వలయంలా ఉన్న ఆ ప్రాంగణంలోకి చేరిన ప్రతి చూపూ ఒక్కసారి వసుంధర అత్తపై పడింది. ఎవరూ నీలిమకు చప్పట్లు కొట్టలేదు; అంతకంటే కఠినమైనది జరిగింది—ఎవరికోసం తాము సులభంగా తలూపుతున్నామో ఒక్కసారిగా తిరిగి చూడాల్సి వచ్చింది.

“అర్జున్ ఇప్పుడిప్పుడే వేదికపై ఉన్నాడు,” వసుంధర అత్త త్వరగా అంది. “అతడిని ఇలాంటి సమయంలో దిగదీస్తావా? అదే నీ సంస్కారం?”

“నేను ఎవరినీ దిగదీయలేదు,” నీలిమ అంది. “నన్నే గుమ్మం దగ్గర దిగదీసింది ఎవరో అందరూ చూస్తున్నారు.”

లోపల నుంచి మంగళవాయిద్యం సన్నగా వినిపించింది. ప్రధాన వేదిక వైపు వెళ్లే కారిడార్ చివర జనం పక్కకు జారడం మొదలైంది. ముందు రమణయ్య గారు కనిపించారు—తెల్లని పంచె, తేలికగా వంగిన వయస్సు, కానీ ఆ కుటుంబ వ్యాపారానికి ఇంకా చివరి మాట ఆయనే. ఆయన వెనుక అర్జున్ వచ్చాడు; నిశ్చితార్థపు జాకెట్ మీద పువ్వు పిన్ వెలిగిపోతోంది. ఇద్దరూ గుమ్మం వైపు చూస్తున్నారు. కానీ మొత్తం లాబీ కళ్లముందు నిజంగా మారినది ఎవరు ఎవరిని చేరుతారన్నదే.

వసుంధర అత్త తన భుజం నిటారుగా చేసుకుంది. “మామయ్య, చిన్న అపార్థం. నేను చూసుకుంటా—”

రమణయ్య గారు ఆమెను దాటి నీలిమ ఎదుటికి వచ్చి ఆగారు. అంతే, ప్రాంగణం గాలి దిశ మారిపోయింది. అర్జున్ కూడా ఒక క్షణం వేదిక వైపు కాకుండా గుమ్మం వైపే నిలిచిపోయాడు. అతని కళ్లలో తొలిసారి సంకోచం కాదు, ఆలస్యంగా చేరిన ఆగ్రహం కనిపించింది.

“నీలిమ,” రమణయ్య గారు అన్నారు. ఆ పేరును పలికిన రీతే ఆమెను సిబ్బందివైపు తోసిన మొత్తం కబురుని ఒక దెబ్బకు గుంజేసింది. “నీకు ఎవరైనా ఆహ్వానం చూపించమన్నారా?”

నీలిమ ఆయన కళ్లలోకి నేరుగా చూసింది. “అడిగింది ఆహ్వానం కాదు, స్థానం.”

వసుంధర అత్త వెంటనే మధ్యలోకి వచ్చింది. “మామయ్య, ముందు లోపల కార్యం ఆగిపోతోంది. తర్వాత మాట్లాడుకుందాం. ఇప్పుడు అమ్మాయిని గదిలో—”

“ఏ గది?” అర్జున్ మొదటిసారి అరిచాడు. అంత గట్టిగా కాదు; కానీ అక్కడివారి చెవులకు చాలు. అతను నేరుగా నమోదు మెజ్జ దగ్గరకు వచ్చి రిజిస్టర్ మూసేశాడు. పెన్ను కింద పడింది. “ఎవరిని దాచాలి? ఎవరిని వెనక్కు పంపాలి? నా ఫోన్‌ నుంచి ఆహ్వానం పంపి, ఇక్కడ గుమ్మం దగ్గర అవమానిస్తారా?”

వసుంధర అత్త స్వరం కదిలింది. “అర్జున్, నువ్వు ఇప్పుడు మాట్లాడకూడదు. పెద్దల ముందు—”

“పెద్దల ముందే కదా జరిగింది,” నీలిమ అంది. ఆమె స్వరం ఎత్తలేదు; అందుకే మరింత స్పష్టంగా వినిపించింది. “అందరి ముందూ నన్ను సిబ్బంది ప్రవేశానికి పంపించారు. సరే. ఇప్పుడు అందరి ముందే నిర్ణయం కావాలి. నేను ఎవరిగా లోపలికి వెళ్లాలి?”

ఆమె మాటలో పీడన ఉంది, కానీ వేడుకోలు లేదు. అదే వసుంధర అత్తను నిజంగా అస్థిరం చేసింది. అప్పటివరకు ఆమె ఆడిన ఆట ఏమిటంటే—నీలిమ కోపపడుతుంది, తర్జనభర్జనలు చేస్తుంది, చివరికి ‘ఇప్పటికి వెనక్కు వెళ్లిపో’ అని చెప్పి గెలుస్తుంది. కానీ నీలిమ వెనక్కు తగ్గడం లేదు, కేక వేయడం లేదు, ప్రైవేటుగా మాట్లాడదాం అనడం లేదు. గుమ్మం, రిజిస్టర్, పెద్దలు, కెమెరాలు—అన్నింటినీ అక్కడే నిలిపేసి జవాబు కోరుతోంది.

వేదిక దగ్గర నుంచి మైక్‌ శబ్దం కొద్దిగా చప్పరించింది. ఎవరో తదుపరి కార్యక్రమం ప్రకటించేందుకు సిద్ధంగా ఉన్నారు. అర్జున్ ఒక్కసారిగా తిరిగి ఆ మైక్ వైపు నడిచాడు. అతడిని ఆపాలని వసుంధర అత్త రెండు అడుగులు వేసి ఆగిపోయింది; రమణయ్య గారి చూపు ఆమెను అక్కడికే కట్టేసింది.

“అర్జున్,” ఆమె గుసగుసగా అన్నది, “ఇప్పుడే చేయకు.”

అతడు వినలేదు. గుమ్మం నుంచి వేదికవరకు ఉన్న ఓపెన్ రింగ్ అంతా అతడు నడిచే దారికి పక్కకు తొలిగింది. నీలిమ మాత్రం అక్కడే నిలబడి ఉంది. ఆమె చీర మడతల దగ్గర రోజు మొత్తం కూర్చున్న మడతల గీతలు ఇంకా కనిపిస్తున్నాయి. పర్సు మూలన మెట్రో కార్డు అంచు బయటికి కనబడుతోంది. అంత చిన్న, అంత సాధారణమైన వివరాల మధ్యే ఇంత పెద్ద అవమానం నిలబడగలదని లాబీ ఇప్పుడు అర్థం చేసుకుంటోంది.

వేదికపై అర్జున్ మైక్ తీసుకున్న వెంటనే సంగీతం ఆగిపోయింది. “ఒక్క నిమిషం,” అన్నాడు. కింద నిలబడ్డ పెద్దవాళ్లు ముఖాలు ఎత్తారు. ఫోటోగ్రాఫర్ రఫీ కెమెరా నేరుగా అతని మీద పెట్టాడు.

వసుంధర అత్త వేగంగా పలికింది. “కార్యక్రమం ఆపొద్దు. ఇది ఇంటి విషయం.”

“అవును,” నీలిమ అంది, ఇప్పుడు ముందుకు ఒక అడుగు వేసి. “ఇంటి విషయమే అయితే ఇంటి ముందు చెప్పండి.”

ఆ మాటతో అర్జున్ మైక్‌ను తన చేతిలో గట్టిగా పట్టుకున్నాడు. కానీ నీలిమ అతని వైపు చూడలేదు. ఆమె నమోదు మెజ్జ మీద ఉన్న అతిథి జాబితా పుస్తకాన్ని తనవైపుకి లాగింది. పేజీపై వసుంధర అత్త గోరు గీత ఇంకా తాజాగా ఉంది. నీలిమ ఆ పుస్తకాన్ని ఎత్తుకుని, గుమ్మం మధ్యన ఉన్న చిన్న స్టాండ్ దగ్గర పెట్టింది—అక్కడి నుంచి లోపలికి వెళ్లే ప్రతి ఒక్కరూ చూడగలిగేలా.

“జాబితా ముఖ్యం కదా,” ఆమె అంది. “అయితే దాంట్లో ఎవరిపేరు రాయాలో ఇప్పుడే రాయండి. ‘సిబ్బంది ప్రవేశం’నా, లేక...”

ఆమె వాక్యం పూర్తయ్యేలోపు రమణయ్య గారు ముందుకొచ్చి స్టాండ్ పక్కన నిలబడ్డారు. “పెన్ను ఇవ్వు,” అన్నారు. వసుంధర అత్త కదలలేదు. నీలిమే మెజ్జ మీద పడిన పెన్నును తీసి ఆయనకి ఇచ్చింది.

ఇది చూసినప్పుడే వసుంధర అత్త ముఖం మీద మొదటి స్పష్టమైన నష్టం కనబడింది—తన చేతిలో ఉన్న ఉపకరణం మరొకరి చేతిలోకి వెళ్లడం. ఆమె రోజంతా నియంత్రించిన గుమ్మం, రిజిస్టర్, ప్రవేశం—అన్నీ కళ్లముందు జారిపోతున్నాయి.

కానీ చివరి ముద్ర ఇంకా పడాల్సి ఉంది. అర్జున్ వేదికనుంచి దిగాడు. మైక్ అతని చేతిలోనే. అతను నేరుగా గుమ్మం దగ్గరికి వచ్చి, అందరూ చూడగలిగే దూరంలో, నీలిమ ఎదుట ఆగాడు. రఫీ కెమెరా ఫోకస్ మార్చిన శబ్దం వినిపించింది.

“ఈ కార్యక్రమం,” అర్జున్ మైక్‌లో అన్నాడు, “ఇప్పటి వరకూ తప్పు క్రమంలో నడిచింది.” ఆ ఒక్క వాక్యానికే లోపల కూర్చున్న పెద్దల వరుసల్లో కదలిక. “నిశ్చితార్థం పేరు పెట్టి, నా జీవితంలో ఎవరు బయట నిలబడాలి అనేది ఇంకెవరో నిర్ణయించే హక్కు ఎవరికీ లేదు.”

వసుంధర అత్త వెంటనే, “అర్జున్, చాలు,” అంది. ఆమె స్వరం ఇప్పుడు ఆజ్ఞలా వినిపించలేదు; వేడిలా వినిపించింది.

నీలిమ అతడిని చూస్తూ నిలబడి ఉంది. అతని మాటలతో పని పూర్తవదు; అదే ఆమె ముఖంలో స్పష్టంగా ఉంది. అది అర్జున్‌కీ అర్థమైంది. అతడు మైక్‌ను కాస్త కిందకి దించి, నేరుగా ఆమెను అడిగాడు. “నీలిమ, అందరి ముందు చెప్పు. నువ్వు ఏ పేరుతో ఈ గుమ్మం దాటాలి?”

ఇది అతని రక్షణ కాదు; ఆమె చేతిలోకి పెట్టిన తాళం. నీలిమ మైక్ తీసుకుంది. వసుంధర అత్త కళ్లలో అకస్మాత్తుగా భయం పచ్చిగా మెరిపింది. ఇప్పటిదాకా ఆమెకు వ్యతిరేకంగా ఉన్నది వాదన. ఇప్పుడు రావబోయేది పేరు.

“నా పేరుతో,” నీలిమ అంది. స్వరం కదల్లేదు. “అర్జున్‌ని ఎంచుకున్న మనిషిగా. ఈ ఇంటి గుమ్మం వద్ద దాచిపెట్టాల్సినది కాదు, లోపల పిలవాల్సినది నేను. అలా పిలవలేని కార్యక్రమంలో నేను అడుగు పెట్టను.”

ఆమె మైక్‌ను తిరిగి ఇవ్వలేదు. గుమ్మం పక్కనే నిలబడ్డ రమణయ్య గారు పెన్నుతో జాబితా మొదటి ఖాళీ పంక్తిపై పెద్ద అక్షరాలతో రాశారు—‘నీలిమ’. దాని పక్కన కొద్దిసేపు ఆగి, ఇంకో పదం జతచేశారు—‘అర్జున్ ఎంపిక’. చదవడానికి దగ్గరికి రావాల్సిన అవసరం కూడా లేకుండా, స్టాండ్ చుట్టూ నిలబడ్డవాళ్లకు అది అర్థమైంది. ఆ క్షణం వసుంధర అత్త ముఖంపై రెండో దెబ్బ పడింది: తిరస్కరణకు వాడిన అదే పుస్తకం, ఇప్పుడు ప్రకటించేందుకు వాడబడింది.

అయినా నీలిమ అక్కడే ఆగలేదు. ఆమె జాబితా పుస్తకాన్ని స్టాండ్ నుంచి తీసి మళ్లీ నమోదు మెజ్జపై పెట్టలేదు. నేరుగా గుమ్మం మధ్యన నిలబడి, అందరూ చూస్తుండగా, వసుంధర అత్త ముందుకు ఆ పుస్తకాన్ని చాచి పెట్టింది.

“ఇప్పుడే స్పష్టంగా చెప్పండి,” అంది. “నన్ను వెనుకవైపు పంపమంటారా, లేక ప్రధాన గుమ్మం తెరవమంటారా?”

వసుంధర అత్త పెదవులు కదిలాయి; శబ్దం రాలేదు. ఆమె వెనుక నిల్చున్న బాలుడు కీచైన్ తిప్పడం ఆపేశాడు. రఫీ కెమెరా మరింత దగ్గరికి వాలి క్లిక్ కొట్టింది.

“ప్రధాన గుమ్మం,” అర్జున్ మైక్‌లో అన్నాడు. “మరి నమోదులో మొదటి పేరు—నీలిమ. ఇవాళ నా పక్కన నిలబడేది ఆమెనే.”

అది సరిపోతుంది. కానీ నీలిమ తన చివరి తాళం ఇంకా వేసింది. ఆమె పుస్తకాన్ని వసుంధర అత్త చేతుల్లో పెట్టలేదు. పక్కకు జరిపి, తన ఎడమచేత్తో గాజు తలుపు పట్టు పట్టుకుంది. కుడిచేత్తో మైక్‌ను అర్జున్‌కి తిరిగి అందిస్తూ, గుమ్మం తెరిచింది.

“అయితే నన్ను ఆపే పని ఇక్కడితో ముగిసింది,” అంది.

లాబీ గాజులో కెమెరా ఫ్లాష్ ఒక్కసారిగా పడింది; వెలుగు వెనక్కి తాకి నిలిచిన గది అంతా కఠినమైన తెల్ల ముద్రలా ఆమె తెరిచిన తలుపు చుట్టూ ఆగిపోయింది.