నన్ను ఆపిన గది తానే తెరచుకుంది

మెట్రో చివరి రైలు దాదాపు వెళ్లిపోతుండగా, నీలిమ రెండు చేతుల్లో భిన్నమైన బరువులు మోసింది—ఒక చేతిలో జ్వరం పట్టిన రూమ్‌మేట్ రేణుక బ్యాగ్, ఇంకో చేతిలో చల్లారిపోయి నూనె గడ్డకట్టిన భోజన పెట్టె. “త్వరగా రా,” అని హాస్టల్ వార్డెన్ సరోజ ఫోన్‌లో అరిచింది, “గేటు మూసే టైం అయ్యింది.” నీలిమ రేణుకను ఆటో నుంచి దించేసరికి ఆమె మెడ వెనక చొక్కా చెమటతో గట్టిగా అతుక్కుంది; సేవా రంగం పార్ట్‌టైమ్ షిఫ్ట్ నుంచి నేరుగా వచ్చిన అలసట భుజాలపై ముడుచుకుని కనిపించింది. రేణుకను లోపలికి తీసుకెళ్లాక, సరోజ గేటు అరకొరగా మూసి, “నువ్వు కాదు. ఈ రాత్రి అవుట్ ఎంట్రీ ఉంది కాబట్టి గదిలోకి అనుమతి లేదు. వెరాండా ప్లాస్టిక్ కుర్చీలో కూర్చో, ఉదయం మాట్లాడుకుందాం,” అంది.

నీలిమ ఒక్కసారైనా వాదించలేదు. ముందు రేణుక నుదిటిపై తడి రుమాలు పెట్టి, మెడిసిన్ కవర్ చింపి నీళ్లు పట్టించింది. రేణుక అర్ధనిద్రలో “నీలూ, నీ పెట్టె…” అనగానే, “నువ్వు మింగు,” అంది. గేటు అవతల ఉన్న సన్నని వెరాండాలో ప్లాస్టిక్ కుర్చీ మూల మాత్రమే మిగిలింది; ఆ కుర్చీ పైపైనే ఎవరు లోపల వాళ్లు, ఎవరు బయట వాళ్లు అని రాత్రి తీర్పు ఇచ్చేసినట్టుండేది. నీలిమ తన మెట్రో కార్డు గిసిగిసిన అంచున వేలిని నొక్కి, కుర్చీలో అర్థంగా కూర్చుంది. అవసరమైనపుడు పిలవడానికి సరిపడే అమ్మాయి, ఉండటానికి మాత్రం సరిపోని అమ్మాయి—ఆ అవమానం ఆమెకు కొత్తది కాదు.

హైదరాబాద్‌లో చదువు, పని, అద్దె, పేరుప్రతిష్ఠ అన్నీ ఒక్కదానికొకటి గొలుసుల్లా కట్టుకుపోయి ఉంటాయి. నీలిమ ప్రైవేట్ డిగ్రీ కాలేజీలో బీకాం చదువుతూ, బంజారాహిల్స్ వైపు ఉన్న ఒక డయాగ్నస్టిక్ సెంటర్ రిసెప్షన్‌లో సాయంత్రం పూట పనిచేసేది. నెలాఖరుకల్లా జీతం ఇంటికి పోతుంది; చెల్లి దీప్తి ఇంటర్మీడియట్ ఫీజు, ఊర్లో అమ్మ మందులు, పైగా హాస్టల్ ఫైన్‌లు. అందుకే అందరూ ఆమెను నమ్ముతారు—నోరు తెరవకుండా పని పూర్తిచేసే చేతి కోసం. నమ్మకం అంతా పనికే; చోటు మాత్రం ఎప్పుడూ అద్దెదారికీ కాదు, అతిథికీ కాదు, కేవలం తాత్కాలిక నీడలా.

మరుసటి వారంనుంచే బరువు ఇంకా బిగిసింది. ఉదయాన్నే కాలేజీ గ్రూప్ అసైన్‌మెంట్ ప్రింట్లు తేవాలి, మధ్యాహ్నం క్లాస్‌లో లేని స్నేహితురాలి అటెండెన్స్ కోసం లెక్చరర్ గది చుట్టూ తిరగాలి, సాయంత్రం షిఫ్ట్‌కి వెళ్లేముందు మాధవి అత్త ఫోన్. మాధవి అత్త అంటే విహాన్‌ తల్లి సోదరి; నగరానికి వచ్చినప్పుడు నీలిమకు తొలి నెలల్లో ఆశ్రయం ఇచ్చినవాళ్లు. ఆ ఆశ్రయం త్వరగానే పనుల జాబితాగా మారింది. “పూజకి వచ్చే వాళ్ల కోసం కుర్చీలు తుడుచు,” “కూతురి బట్టలు ఇస్త్రీ పెట్టు,” “నీకు ఇంటివాళ్లకు మరియు స్నేహితులకు తెలిసిన సంబంధం ఏమీ లేదు కదా, అందుకే రాత్రి ఆలస్యమైతే మా వరండాలో కాదు, కింద వాచ్‌మన్ దగ్గర ఉండు,”—వాక్యాలు వేరు, అర్థం ఒక్కటే.

ఆదివారం పూజ రోజు నీలిమ ఉదయం నుంచే మాధవి అత్త ఇంట్లో తిరిగింది. పూలు తీసుకొచ్చింది, గ్యాస్‌పై పాలు పొంగకుండా చూసింది, వచ్చిన చిన్నపిల్లాడి వాంతి తుడిచింది. మధ్యాహ్నం అయ్యేసరికి ఆమె భోజన పెట్టె వంటగది కౌంటర్ మూలన చల్లారిపోయి, మూత లోపల ఆవిరి నీరు బిందువులై నిలిచిపోయింది. మాధవి అత్త దగ్గరి వాళ్ల కోసం డైనింగ్ టేబుల్ దగ్గర కుర్చీలు సర్ది, “నీలిమ, నువ్వు తర్వాత తిను. ముందుగా అతిథులకి పెడు,” అంది. తినమనే మాటలో స్నేహం లేదు; ఆజ్ఞలో యజమాని స్వరం మాత్రమే. అందరూ తిన్నాక మిగిలిన పప్పు గిన్నెను సింక్ దగ్గరికి తీసుకెళ్తూ నీలిమ వెన్నెముక నొప్పితో కొద్దిగా వంగింది.

విహాన్ అప్పుడే లోపలికి వచ్చాడు. అతను ఆ ఇంట్లో ఉంటూనే దగ్గర్లోని ఆర్కిటెక్చర్ కాలేజీ ప్రాజెక్టులు, ఫ్రీలాన్స్ డ్రాయింగ్ పని చేస్తూ గడిపేవాడు. నీలిమ చేతిలో చల్లని పెట్టె చూసి, ఒక క్షణం ఆమె తిన్నదా అన్నట్టు చూశాడు. మాధవి అత్త అతడిని చూసి, “ఇదిగో, నీ ఫైల్ ప్రింట్ కూడా నీలిమే తీసుకువచ్చింది. ఎవడికైనా పనుంటే దీన్ని పిలవండి, వెంటనే చేస్తుంది,” అంది. ప్రశంసలా వినిపించినా, ఆ మాటలో పేరుకన్నా ఉపయోగమే ఎక్కువ. నీలిమ పెట్టెను మూసేసి సింక్ వైపు తిరిగింది.

సాయంత్రం మాధవి అత్త బంగారు గాజులు వెతుకుతూ ఇంటి అంతా గోల చేసింది. “ఇంట్లోకి ఎవరెవరు వచ్చారు?” అంటూ ఆమె చూపు సూటిగా నీలిమ మీద నిలిచింది. “నేను పూల కోసం బయటికి రెండు సార్లు వెళ్లాను,” అని నీలిమ అన్న వెంటనే, “అందుకే చెప్పాను కదా, చాలా తిరుగుడు ఉన్న వాళ్లని వంటగది దాకా వదలొద్దని,” మాధవి అత్త కటువుగా అంది. వంటింటి గుమ్మం దగ్గర బకెట్ పెట్టిన నీళ్లు నీలిమ పాదాల దగ్గర చిందురాయగా, ఆమె ఒక్క అడుగు వెనక్కి వేసింది.

విహాన్ హాల్లోంచి నేరుగా వచ్చి, కంచం మీద ఉన్న కవర్ల కట్ట ఎత్తి చూపించాడు. “అత్త, గాజులు మీరు ఉదయం బ్యాంక్ లాకర్ రసీదుతో పాటు ఈ ఫైల్‌లో పెట్టారు. నేను ఇప్పుడే నా స్కెచ్‌బుక్ తీస్తుంటే కింద పడిపోయాయి.” అతను గాజుల సంచిని టేబుల్‌పై పెట్టాడు. మాట అక్కడితో ఆగలేదు. “మరియు నీలిమను పూలకి, మందులకి, పిల్లాడి కోసం మూడు సార్లు బయటికి మీరు పంపారు. ఇంట్లో తిరిగింది ఆమె కాదు, పని.” అతని స్వరం పెద్దగా కాదు, కానీ హాల్లో కూర్చున్న ఇద్దరు బంధువులు ఒక్కసారి తలలు ఎత్తి చూశారు. మాధవి అత్త ముఖం కఠినంగా గట్టిపడింది. నీలిమపై నుంచి అనుమానం తొలగడమే కాదు, ఆమె గైర్హాజరుకి కారణం కూడా అతడే అందరి ముందు సరిచేశాడు.

ఆ రోజు నీలిమను మొదటిసారి ఎవరో కాపాడినట్టు ఆమెకు అనిపించింది. అది ప్రేమ ప్రకటనలా కాదు; కానీ అవమానాన్ని మధ్యలోనే ఆపేసే చేతిలా. వెళ్లేటప్పుడు విహాన్ కిచెన్ ద్వారం వద్ద చిన్నగా అన్నాడు, “పైన స్టడీ రూం తలుపు ఓపెన్ ఉంటుంది. ఐదు నిమిషాలు కూర్చొని తిని వెళ్లి.” అంతే. లోపలికి ఆహ్వానం కాదు; కానీ ఇంటి మధ్యలో కాకుండా, బయట మెట్ల మధ్య కాకుండా, ఒక మూసిన గదిలో కూర్చునే చిన్న మినహాయింపు. నీలిమ ఆ గదిలో ఒంటరిగా కూర్చొని చల్లారిన అన్నం తిన్నప్పుడు, కుర్చీ కాలి డగడగ కంటే ఆ మౌనమే పెద్ద ఉపశమనంగా అనిపించింది.

ఆ చిన్న మినహాయింపే మాధవి అత్తకు నచ్చలేదు. రెండు రోజుల్లోనే ఆమె విహాన్‌ను గట్టిగా పట్టుకుంది. “నువ్వు ఎందుకు మితిమీరుతున్నావు? అమ్మాయి మంచిదే అయి ఉండొచ్చు. కానీ ఇంటివాళ్లకు మరియు స్నేహితులకు తెలిసిన సంబంధం ఏమీ లేకుండా ఈ ఇంట్లో గదులు, తాళాలు, రాత్రిళ్లు వెసులుబాటు ఇస్తే మాటలు వస్తాయి. అవసరమైతే డబ్బు ఇచ్చి హాస్టల్ పెట్టు. కానీ గీత దాటొద్దు.” నీలిమ మెట్లవద్ద నిలబడి ఫైళ్లు పట్టుకుని ఉండగా ఆ మాటలన్నీ స్పష్టంగా వినిపించాయి. తన గురించి మాట్లాడేటప్పుడు ఎప్పటిలాగే తాను గోడలా మారిపోయింది—ఉంది, వినిపించింది, కానీ లెక్కలో లేదు.

విహాన్ జేబులోంచి చిన్న తాళం తీసి టేబుల్ మీద పెట్టాడు. “పై స్టడీ రూం తాళం. ఇకనుంచి ఇది నీలిమ దగ్గర ఉంటుంది,” అన్నాడు. మాధవి అత్త చటుక్కున దాన్ని తనవైపు లాగబోయింది. అతను ముందే తీసి, నీలిమ వైపు తిరిగి “రాత్రి ఆలస్యమైతే కింద నిలబడకు. నేరుగా పైకి వెళ్లి తాళం వేసుకో. నేనే చెప్పాను అని చెప్పు,” అన్నాడు. అతని మాటలో జిడ్డు ఉంది; యాచన లేదు. అది ఎవరోని సాంత్వన పరచడం కాదు. పరీక్షకు పెట్టదగిన నిర్ణయం.

నీలిమ ఆ తాళం తీసుకోలేదు. చేతిలో ఉన్న ఫైళ్ల బరువు ఒక్కసారిగా పెరిగినట్టైంది. “ఇంకా అవసరం రాలేదు,” అంది తక్కువగా. ఆమెకు అలవాటు—ఇచ్చిన దానికి వెంటనే చెయ్యి చాచితే తరువాత దాని ధర వసూలవుతుందని. విహాన్ ఆమెను నేరుగా చూశాడు. “అవసరం వస్తే అప్పుడే ఇవ్వడం ఆలస్యం అవుతుంది.” ఆ తాళం టేబుల్ మీదే మిగిలింది; కానీ మాట గదిలో తాళం వేసినట్టే నిలిచిపోయింది.

అవసరం అదే వారంలో వచ్చింది. డయాగ్నస్టిక్ సెంటర్‌లో రాత్రి వరకూ కేసులు వచ్చాయి. ల్యాబ్ టెక్నీషియన్‌కు దమ్ము ఎక్కి పడిపోవడంతో రిజిస్టర్, బిల్లింగ్, రోగుల బంధువుల ప్రశ్నలు అన్నీ నీలిమ మీదే పడ్డాయి. చివరికి సెంటర్ మూసేసి బయటకు వచ్చేసరికి పదకొండున్నర. మెట్రో లేదు. బస్సు మార్గం మధ్యలో వర్షం పడింది. హాస్టల్ గేటు దగ్గరికి చేరేసరికి గడియారం పన్నెండు దాటింది; సరోజ లోపల నుంచి, “రూల్స్ రూల్సే. ఉదయం వరకూ వెలుపలే,” అంది. వాచ్‌మన్ గుడిసె పక్కన తడిసిన బెంచ్ మీద ఇద్దరు అపరిచిత పురుషులు కూర్చుని బీడీలు కాలుస్తున్నారు.

అమ్మకి ఫోన్ చేయాలనుకుంది; కానీ రాత్రి ఆ సమయానికి చెప్పితే ఊర్లో భయమే మిగులుతుంది. మాధవి అత్త ఇంటి దగ్గరకు వెళ్లాలనగానే గుండె లోపలే కట్టుకట్టుకుంది. అయినా మరో దారి లేదు. వర్షపు నీరు దుపట్టా చివరనుంచి చిందుతూ, మెట్లెక్కి ఆ ఇంటి గుమ్మం వద్ద నిలిచింది. లోపల దీపం వెలిగే ఉంది. తలుపు మాధవి అత్తే తీశింది. ఆమె చూపు ముందుగా నీలిమ తడిసిన బట్టల మీద, తర్వాత సమయంపై, చివరికి గేటు బయట ఖాళీ వీధిపై పడింది.

“ఈ సమయానికి?” ఆమె స్వరం కొరుకుడు పెట్టింది. “లోపలికి వచ్చి కూర్చోవచ్చు అనుకుంటే పొరపాటు. పక్కింటివాళ్లు ఎవరైనా చూస్తే ఏం అంటారు? డబ్బు ఇస్తాను, దగ్గరలో లాడ్జ్ చూసుకో.”

నీలిమ పెదాలు కదల్లేదు. “లాడ్జ్‌కు కాదు,” అంది. “ఒక్క రాత్రి తలుపు లోపల కూర్చోవడానికి.” ఆమె మాటల్లో వేడుకోలు లేదు; అలసటతో మిగిలిన సూటితనం మాత్రమే. మాధవి అత్త మరింత చల్లగా నవ్వింది. “లోపలికి అంటే ఒక నియమం ఉంటుంది. నువ్వు ఏ గదిలోనూ ఉండవు. కిచెన్ బయట నేలపై పరుపు వేస్తాను. ఉదయం చీకటి పొద్దున్నే లేచి వెళ్లాలి. విహాన్ పైనకి రాకూడదు. తలుపు మూసుకోకూడదు. ఇష్టం అయితే ఉండు.”

అది ఆశ్రయం కాదు. కాపాడబడని అవమానానికి కొత్త ఆకారం మాత్రమే. గుమ్మం దగ్గర నీళ్లు జారుతుండగా నీలిమ ఒక్క అడుగు కూడా ముందుకేయలేదు. ఆమెకు చాలా రాత్రులు బయట నిలబడటం తెలిసింది; కానీ ఇప్పుడు ఈ షరతులతో లోపలికి వెళ్లడం అంటే తనకే తానే పేరు పెట్టుకోవడమే. అదే సమయంలో మెట్ల మీద అడుగుల శబ్దం వచ్చింది. విహాన్ పై నుంచి దిగివచ్చాడు; చేతిలో డ్రాయింగ్ ట్యూబ్, ముఖంపై నిద్రలేని అలసట.

మాధవి అత్త వెంటనే అతని వైపుకు తిరిగి, “నేనే చూస్తున్నాను. అమ్మాయి ఇబ్బందిలో ఉంది, కిచెన్ బయట పరుపు వేస్తాను. అంతకంటే ఎక్కువ కాదు,” అంది. ఆమె మాటలో ఉపకారం చేసే అధికారం ఉంది—సహాయం కూడా అవమానంగా ఇచ్చే స్వరం.

విహాన్ నీలిమను ఒక్కసారి చూశాడు. తడిసిన జుట్టు చెంపకి అతుక్కుంది; చేతిలో బ్యాగ్ పట్టుకున్న వేళ్లు నీలంగా గట్టిపడ్డాయి. తరువాత అతను మాధవి అత్త వైపు తిరిగాడు. “కిచెన్ బయట కాదు,” అన్నాడు. “పైన స్టడీ రూం ఖాళీగా ఉంది.”

“అది అస్సలు కాదు.” మాధవి అత్త నిటారుగా నిలబడి, “ఇంట్లో ఆడపడుచు పేరుంది. రేపు ఎవరు ఏమనుకుంటారో తెలుసా? అవసరమైతే నేను ఇక్కడే కూర్చుంటాను, కానీ ఆమె గదిలోకి కాదు.”

అతడు జేబులోంచి అదే చిన్న తాళం తీశాడు. “అయితే నేను చెబుతున్నాను—ఆ గది ఈ రాత్రి నుంచీ నీలిమది. ఎవరైనా అడిగితే నేనే చెప్పాను అంటాను.” మాధవి అత్త చెయ్యి చాచి తాళం తీసుకోవాలని ప్రయత్నించగానే, అతడు వెనక్కి తీసుకున్నాడు. “సాయం చేయొచ్చు, అవమానంతో కాదు,” అని ఒక్క వాక్యమే అన్నాడు. పెద్ద గొడవలా కాదు; కానీ గుమ్మం తీరే మారిపోయింది.

నీలిమ మాత్రం ఇంకా కదల్లేదు. ఆమె గొంతులో చాలా సంవత్సరాల అలవాటు బిగిసింది—ఇద్దరు పెద్దల మధ్య తన కోసం తీసుకున్న నిర్ణయాల్లో తాను ముడి సరుకులా ఉండిపోవడం. విహాన్ తాళం ఆమెకు అందించగా, “నేను లోపలికి వస్తే మళ్లీ ఎవరైనా నన్ను బయటకు చూపించలేరు కదా?” అని అడిగింది. ఆ ప్రశ్న అతనికోసం కాదు; గుమ్మంకోసం. ఇంట్లో ఎవరు ఏమనుకుంటారనే భయం కంటే, మరోసారి తలుపు దగ్గర నిలబెట్టబడే అవమానం ఆమెను ఆపింది.

విహాన్ తాళం ఆమె అరలో పెట్టి మూసేశాడు. “ఎవరైనా ప్రయత్నిస్తే ముందు నన్నే దాటాలి. కానీ లోపలికి నువ్వే వెళ్తావు,” అన్నాడు. అతను ముందుగా తలుపు తీయలేదు. మెట్ల దారి పక్కకు తప్పుకుని నిలబడ్డాడు.

మాధవి అత్త ఊపిరి బిగిసిన శబ్దం వెనుకే ఉండగా, నీలిమ తనే ముందుకు నడిచింది. మెట్లు తడిగా ఉన్నాయి; ప్రతి అంచెపై నీళ్లు చిమ్ముతున్నాయి. పైకి చేరి స్టడీ రూం తలుపు ఎదుట ఆగింది. తాళం రంధ్రంలో మొదటిసారి సరిగ్గా చొప్పించడానికి ఆమెకు రెండు క్షణాలు పట్టాయి; వేళ్లు ఇంకా చలితో గట్టిగా ఉన్నాయి. క్లిక్ అన్న చిన్న శబ్దం రాత్రంతా విన్న అవమానాలన్నిటికంటే బరువుగా వినిపించింది. ఆమె తలుపు తెరిచింది.

గది చిన్నదే—ఒక సింగిల్ మంచం, గోడకి అట్టచేర్చిన బుక్‌షెల్ఫ్, డ్రాయింగ్ బోర్డు పక్కకు జరిపి పెట్టారు, కిటికీ గాజుపై వర్షపు చారలు. కానీ నేలపై పరుపు కాదు. తెరిచి ఉన్న తలుపు కాదు. బయట ఎవరైనా లెక్క పెడతారనే చూపు కూడా ఆ క్షణం గడప దాటలేదు. నీలిమ బ్యాగ్‌ను లోపల పెట్టి, తడి చెప్పులు తొలగించి, ఒక క్షణం గుమ్మం అంచునే నిలబడి లోపలి గాలిని పీల్చుకుంది. తరువాత తనే లోపలికి అడుగు పెట్టి తలుపును అర్ధంగా మూసింది—దాక్కోవడానికి కాదు, తనకు లోపల ఉండే హక్కు ఉన్నట్టు.

ఆమె మంచం దగ్గరికి వెళ్లి బ్యాగ్ కింద పెట్టింది. వెనుక మెల్లగా అడుగుల శబ్దం వచ్చింది; విహాన్ గుమ్మం దాటి లోపలికిరాలేదు. కేవలం తలుపు పక్కనున్న కుర్చీపై ఒక పొడి తువాలు పెట్టి, స్విచ్ ఆఫ్ చేయకుండా అలాగే వదిలాడు. నీలిమ తిరిగి అతన్ని చూడలేదు. ఆమె దుపట్టా చివరనుంచి నీళ్లు నేలపై జారుతుండగా, చేతిలో ఉన్న తాళాన్ని టేబుల్ మీద ఉంచి, మంచం అంచున కూర్చుంది. కొన్ని క్షణాల తర్వాత లేచి తలుపును పూర్తిగా లోపల నుంచి మూసి, గాడి వేసింది.

మంచం పక్కన, కాళ్లవద్ద, ఒక మడిచిన దుప్పటి సరిగా చాపరంగా పెట్టి ఉంది. దీపం ఆరలేదు. దాని వెలుతురులో ఆ దుప్పటి అంచు సాఫీగా, పడక పక్కనే సిద్ధంగా, ఎవరైనా తిరిగి బయట నిలబడకుండా ఉండేందుకు ముందుగానే వేచిచూసినట్టుగా సమంగా మిగిలింది.