Không có tôi, lối tắt chết ngay

Linh gạt ba lon nước tăng lực sang tay trái, cúi người nhét thêm hai gói mì vào kệ khuyến mãi rồi ngẩng lên dập ngay một câu hỏi của khách: “Mua hai tính giá trên app hay tại quầy ạ?” Cô chỉ vào tấm bảng dán lệch, đáp không cần nghĩ, tay kia vẫn kéo đống hóa đơn lỗi đang lòi ra dưới máy in. Hộp cơm nguội bọc dây chun nằm ép dưới chân quầy, cạnh dây đeo thẻ đã nhàu quăn ở mép áo cô. Ngoài cửa kính, hơi sương Hà Nội bám mờ đèn đường; trong cửa hàng, hàng người nối từ quầy thanh toán đến tận tủ kem.

“Linh, lau giùm chị cái vệt si-rô chỗ máy cà phê.” Trang đứng sát quầy chính, môi vẫn cười với đôi sinh viên đang quay clip săn mã giảm giá. “Nhanh lên, đừng để khách thấy bẩn.”

Linh cầm khăn đi ngang qua, tiện tay nhấc luôn khay bánh rơi nghiêng, sửa lại chồng thuốc lá bị đảo mặt, trả lời thêm hai khách hỏi giá sữa hạt. Việc nào cũng dính vào cô, nhưng đứng ở nơi sáng nhất, trước máy quét mã, vẫn là Trang. Một ông chú cầm giỏ nhựa nóng nảy gõ gõ xuống quầy: “Có ai tính tiền chưa cháu?” Trang ngó sang phía sau, gọi như quát ra lệnh cho người chạy vặt: “Linh, ra đỡ line đi.”

Linh đặt khăn xuống, bước ra quầy phụ. Máy quét ở quầy này kén mã, máy in biên lai cũng hay nhả giấy lệch. Cô vừa ngồi xuống, Trang đã rút cuốn sổ ca và cái kẹp chìa khóa ngăn kéo khỏi tay mình, thảy sang như quăng một cục nợ. “Em chốt tạm quầy này nhé. Chị phải đứng ngoài điều phối khách. Nhớ mã combo đêm nay đấy, đừng bấm sai.”

Cái “tạm” nghe nhẹ như phủi bụi, nhưng sổ ca đang mở đúng trang đối soát doanh thu, chỗ Trang đáng lẽ phải giữ. Linh nhìn một nhịp, rồi kéo sổ lại sát tay mình. “Quầy phụ đang lỗi cuộn in.”

“Thì em tự canh đi.” Trang hạ giọng vừa đủ để mấy khách gần đó nghe thấy mình vẫn mềm mỏng. “Việc này em qua lại thường xuyên với quầy rồi còn gì.”

Đó là phần thưởng đầu tiên ít ỏi của đêm: Trang đã giao cả sổ ca và chìa khóa ngăn kéo sang cho cô trước mặt khách. Không phải tin tưởng, chỉ là đẩy phần nguy hiểm đi. Nhưng vật nặng đã về tay Linh, và cô nắm lấy luôn.

Đợt khách săn khuyến mãi tràn vào đúng chín giờ rưỡi. Mã mua hai tặng một chạy theo khung giờ, app báo chậm, mã vạch vài mặt hàng không ăn. Linh ngồi ở quầy phụ, mắt lướt giá, tay gõ mã tay, miệng dặn khách mở sẵn ví điện tử. Cô còn kịp nghiêng người nhận thùng nước suối từ cậu giao hàng, ký nhận bằng đầu bút cùn nhét trong gáy sổ. Trang thì đứng ngoài đầu line, liên tục nói to: “Mọi người thông cảm, bên em đang rất đông,” như thể chỉ mình chị ta đang gánh cả cửa hàng.

Rắc rối nổ ra lúc một cô gái mặc áo khoác đồng phục shipper chìa ra biên lai cũ. “Chị ơi, đơn này app trừ tiền rồi mà ở đây vẫn báo chưa thanh toán.”

Trang chụp lấy tờ biên lai trước, liếc một cái rồi quay sang Linh ngay, giọng đủ cao cho cả hàng nghe: “Em in kiểu gì vậy? Hóa đơn lệch giờ, lệch mã. Khách thanh toán rồi mà em còn để treo.”

Mấy cái đầu trong hàng quay sang. Cô shipper nhăn mặt. Ông chú lúc nãy cười khẩy, kiểu bắt được người non tay. Linh nhìn tờ biên lai trong tay Trang, thấy phần cuối bị cắt mất một nửa vì cuộn giấy kẹt, nhưng dãy mã giao dịch vẫn còn. “Đơn này quầy chính xử lý từ trước khi em ngồi.”

Trang chặn lại ngay: “Đừng cãi ở đây. Em nhận quầy thì em phải kiểm tra tồn lỗi chứ.”

Câu ấy vừa đẹp mặt người nói vừa dồn hết bùn sang người khác. Linh đặt máy quét xuống, chìa tay ra. “Đưa em.”

Trang không đưa ngay. Chị ta còn quay qua khách, cười xin lỗi bằng cái giọng dịu hẳn đi: “Nhân viên mới nên hơi lúng túng ạ.” Rồi mới ép tờ biên lai vào tay Linh như ép lỗi vào người cô.

Linh chỉ nhìn đúng một dòng, mở mục tra giao dịch treo, gõ bốn số cuối của mã ví. Màn hình hiện ra hai lệnh trùng giờ, một lệnh “chờ xác nhận”, một lệnh “đã thu”. Cô kéo hộc nhỏ bên dưới, lôi ra xấp giấy nháp ghim những hóa đơn lỗi chưa xé, tìm đúng mảnh đầu bị máy cắn mất. Hai nửa giấy khớp nhau ở số thứ tự. “Đơn này quét hai lần ở quầy chính,” cô nói ngắn. “Lệnh thứ hai bị treo. Em hủy treo là xong.”

Cô bấm ba thao tác liên tiếp, gọi máy in nhả lại bản đầy đủ. Tờ giấy mới chạy ra thẳng, tiếng lách tách nghe sạch sẽ hơn hẳn. Cô đưa cho cô shipper: “Tiền chị bị giữ tạm thôi, giao dịch này hợp lệ. Chị cầm bản này nếu app chưa trả thông báo.”

Cô shipper xem, thở ra, nhét điện thoại vào túi. Ông chú khi nãy thôi gõ giỏ. Khoa, cậu quản ca phụ trách nhập hàng tối nay, đang đứng ở khung cửa kho với thùng mì ôm ngang bụng, nhìn rõ từ đầu đến cuối. Cậu không nói gì, chỉ bước tới đặt cuộn giấy in mới cạnh tay Linh thay vì đưa cho Trang như mọi khi. “Quầy này sắp hết giấy,” cậu nói.

Đó là một lệch nhỏ nhưng đủ rõ. Cuộn giấy được đặt vào tay người đang thật sự giữ quầy.

Trang thấy, mặt sượng đi một nhịp rồi cười mỏng: “Xử lý được một cái thì tập trung làm tiếp đi, đừng diễn.”

Linh không cãi. Cô kéo line sang phía mình bằng một câu dứt khoát: “Ai thanh toán ví điện tử đứng quầy em, tiền mặt sang bên phải.” Nửa hàng người tự động tách ra. Đường đi trong cửa hàng mở lại.

Nhưng đường tắt giữ mặt mũi của Trang chưa sập hẳn. Chị ta bắt đầu làm kiểu chắp vá: khách tiền mặt thì nhận ở quầy chính, khách ví thì lùa sang Linh; hàng khuyến mãi quét sai thì gọi Linh sửa; đơn hoàn tiền thì bảo để sau. Đến gần mười giờ, sự chắp vá ấy thành một đống nợ lổn nhổn. Trong sổ ca, tổng tiền mặt và tổng ví lệch nhau gần hai triệu. Một dải biên lai bị in nhảy giờ do máy quẹt lại. Ba khách đứng cuối line bắt đầu khó chịu vì chờ lâu. Tiếng xe máy dựng ngoài mái hiên dồn thêm người vào.

Khoa cầm bảng kê nhập hàng ghé sát quầy, nhìn số liệu Linh gạch vào mép sổ. “Lệch từ lúc nào?”

“Lúc tách quầy mà không tách đối soát.” Linh dùng đầu bút chỉ vào ba mã giao dịch bị treo và hai hóa đơn hoàn tiền chưa ghi nhận. “Làm riêng từng mảng không cứu được nữa. Phải gom một đầu.”

Trang nghe thấy, lập tức chen vào, giọng sắc như lưỡi dao mỏng: “Làm căng lên để dọa ai? Cứ bán tiếp đi, cuối ca cộng lại. Giờ đứng giải thích thì line còn dài hơn.”

“Cuối ca cộng lại là đổ cho quầy nào?” Linh ngẩng lên hỏi.

Trang khựng rất nhanh rồi nhếch môi: “Quầy em đang cầm sổ, em lo đi.”

Lần này Khoa không giả như không nghe nữa. Cậu đặt bảng kê xuống quầy, nhìn thẳng vào dải hóa đơn trồi ra như ruột cá khỏi máy in, rồi nhìn hàng người đang ùn ra tận tủ đồ ăn nóng. Chị Hạnh, quản lý cửa hàng, vừa từ phòng trên gác đi xuống sau cuộc gọi với nhà cung ứng, đứng ở bậc cầu thang nghe được nửa câu cuối. Bà chưa kịp hỏi thì một thanh niên ở đầu hàng đã gắt: “Có thanh toán không để tôi còn đi? Mã tôi hết giờ rồi.”

Đúng lúc ấy, quầy chính kêu tít một tiếng dài rồi đơ cứng. Một giao dịch ví điện tử báo trừ tiền nhưng ngăn kéo tiền mặt lại bật mở cùng lúc vì Trang bấm chồng thao tác. Tờ biên lai chỉ nhả ra nửa dòng rồi tắt. Ba người phía sau xô lên hỏi cùng một lúc. Đầu line phía Linh cũng dồn ngược vì ai cũng sợ mã khuyến mãi trôi mất.

Trang chụp lấy máy quét, bấm loạn thêm hai nút. “Chờ tí, chờ tí, em biết rồi.”

Linh nhìn một cái là biết xong. Quầy chính vừa treo thanh toán lẫn với mở ngăn kéo thử, nếu không khóa lại đúng trình tự và đối chiếu từ dải giấy trước đó thì càng bấm càng loạn số. Cô đứng dậy khỏi ghế quầy phụ.

“Ngồi xuống,” Trang quát, tay vẫn chắn trên bàn phím. “Em qua đây làm rối thêm à?”

Linh không bước tiếp. Cô đứng ngay ranh giữa hai quầy, giữ nguyên khoảng cách, giọng phẳng: “Nếu chị chạm tiếp, cả hai quầy đều chết.”

Câu ấy không to, nhưng đủ sắc để Khoa quay hẳn người lại. Hàng người phía trước bồn chồn đổi chân, túi nilon sột soạt, mùi xúc xích nướng và nước tẩy sàn trộn vào nhau ngột ngạt. Chị Hạnh xuống thêm hai bậc, định nói gì đó thì màn hình quầy chính nháy đỏ lần nữa, báo lỗi đồng bộ cuối ca sớm.

Một nhịp ngắn mà ai cũng hiểu: không còn cách vá mặt mũi bằng mồm nữa.

Khoa bước tới trước quầy chính, bàn tay chặn ngang cổ tay Trang đúng lúc chị ta lại với vào bàn phím. Không mạnh, nhưng dứt hẳn. “Để đó.”

Trang sững người. “Anh làm gì vậy?”

Khoa không trả lời chị ta. Cậu cúi nhặt cuốn sổ ca, cái kẹp chìa khóa ngăn kéo và cuộn giấy in mới đang nằm lệch bên quầy phụ, rồi đặt hết vào tay Linh. Một động tác rất gọn, rất công khai trước đúng cái làn thanh toán đang nghẹt thở. “Linh, em chốt. Quầy chính với quầy phụ gom một đầu. Anh giữ line.”

Không ai tuyên bố gì cả. Nhưng đường đi trong cửa hàng đổi ngay. Khoa quay người kéo dây phân line, dời cái biển “xếp hàng tại đây” sang trước quầy Linh, chặn hẳn lối Trang định chen vào. “Tiền mặt chuẩn bị sẵn. Ví điện tử mở mã trước. Ai cần hóa đơn chờ sau một nhịp.”

Trang đỏ mặt: “Em chỉ—”

“Chị đứng tránh màn hình.” Giọng Linh cắt ngang, không nhìn chị ta. Đó là đường ranh đầu tiên cô giữ ra bằng lời.

Cô ngồi xuống quầy chính, đặt sổ ca mở ngay cạnh bàn phím, luồn ngón tay dưới dải hóa đơn lỗi kéo nhẹ từng nấc. Mắt cô đi theo số thứ tự, miệng đọc khẽ từng mã để đầu nhớ kịp tay. Giao dịch ví treo. Mở ngăn kéo thử. Một lệnh hoàn chưa in. Một lệnh quét trùng. Cô khóa chuỗi lỗi lại bằng đúng trình tự: đóng ngăn kéo thủ công, gọi lại bản ghi gần nhất, hủy lệnh treo, nhập lý do, in xác nhận, ghim biên lai lỗi sang bên trái. Tiếng máy in bắt đầu chạy đều trở lại.

“Khách áo xanh, ví điện tử trước.” Khoa gọi. Cái “anh giữ line” không còn là nói lấy có; cậu đứng hẳn ở đầu hàng, đỡ từng làn khách vào đúng nhịp Linh mở quầy. Người nào sốt ruột quá thì cậu nói thẳng phải chờ, không quay sang tìm Trang nữa.

Một cậu sinh viên dúi chai nước và hộp cơm nắm lên quầy, mã ví hết sáng màn hình. “Chị ơi, em vừa chuyển rồi.”

“Chưa thấy vào,” Linh đáp, tay vẫn quét chai nước cho người sau, mắt liếc giao dịch đang tải. “Em lùi ra một bước, để chị xử lý người kế trước.” Cậu ta định cãi, nhưng Khoa đã nghiêng người chặn khoảng trống, giữ hàng không tràn ngược lên bàn phím. Linh đợi đúng ba giây, lệnh hiện, cô kéo lại cậu ta vào line, in biên lai liền tay. Không một động tác thừa.

Trang đứng sát mép biển quảng cáo, bị đẩy khỏi vùng sáng của quầy. Chị ta cố chen câu nhắc món khuyến mãi, nhưng càng chen càng lộ mình không theo nổi trình tự. Linh chỉ tay vào xấp hóa đơn lỗi. “Chị xếp lại theo số tăng dần. Đừng chạm bàn phím.” Một việc phụ, ai cũng nghe thấy là việc phụ.

Chị Hạnh đã xuống hẳn đất, không còn hỏi vòng vo. Bà kéo ghế nhựa cho Khoa đứng đỡ chân ở đầu line, rồi tự mình đi gom giỏ hàng bỏ lại giữa lối. Cửa hàng bớt rối vì người biết việc cuối cùng đã ngồi đúng chỗ.

Sóng khách dồn thêm lần nữa khi khung giờ khuyến mãi còn mười phút. Máy quét ở quầy phụ bỗng báo mất kết nối, khiến đám người bên đó quay cả sang quầy chính. Khoa dời biển line thêm một đoạn, một tay nhận đồ từ người đứng đầu, chuyển sang cho Linh theo thứ tự cô gọi. Chai sữa, bánh mì, pin, băng vệ sinh, gói cà phê hòa tan, từng món trôi qua tay cô thành nhịp. Mồ hôi chảy dọc sống lưng dưới lớp áo đồng phục đã nhăn cứng vì ca dài, nhưng cổ tay cô không run.

Một bà cô lớn tuổi đưa tờ tiền năm trăm nghìn cho đơn chỉ hơn trăm, ngăn kéo mở ra đúng lúc ví điện tử của người kế tiếp vừa báo nhận. Trang theo phản xạ cũ đưa tay vào định phụ đếm tiền. Khoa nghiêng vai chắn nhẹ, không nhìn chị ta, chỉ đưa xấp tiền lẻ cho Linh. Cái chắn ấy nhỏ thôi, nhưng đủ để cả đêm nay không ai còn nhầm ai là người cầm quầy nữa.

Linh đếm tiền, trả lại, kéo tiếp giao dịch ví, tay trái giữ dải hóa đơn vừa in khỏi cuộn khỏi lệch. Một cậu giao hàng hỏi dồn về ba đơn gộp; cô tách từng đơn trong chưa đến nửa phút. Một cô bé mặc áo khoác mỏng đứng sau cùng suýt khóc vì mã giảm giá sắp hết; Linh quét giỏ cô bé lên trước đúng khi đồng hồ điện tử chạm phút cuối, rồi đẩy phần tranh cãi về thứ tự sang cho Khoa giữ. Cửa hàng vẫn đông, nhưng cái đông đã có dòng chảy.

Khi người khách cuối cùng của đợt khuyến mãi đầu bước khỏi line, máy in hụt một tiếng khô rồi im bặt. Cuộn giấy hết sạch, dải biên lai cuối cùng dừng giữa chữ “Tổng”. Ngăn kéo tiền vẫn đang mở. Sau lưng Linh, không khí chùng xuống đúng một nhịp mệt lả, cái kiểu chùng xuống nguy hiểm nhất vì chỉ cần chậm thêm là đợt khách mới sẽ tràn vào.

Cô không quay tìm ai. Cuộn giấy mới đã nằm sẵn cạnh sổ ca từ lúc Khoa đặt vào tay cô.

Linh dùng ngón cái bật nắp máy in, rút lõi giấy cũ ra, xé phăng đoạn mép nhăn. Dây đeo thẻ đã nhàu quệt qua cạnh quầy khi cô cúi xuống. Hộp cơm nguội vẫn nằm dưới chân, chưa ai động đến. Cô giật cuộn mới thẳng một đường, đặt đúng rãnh, kéo đầu giấy qua lưỡi cắt, ấn nắp xuống nghe tách một cái. Máy in nhả ra dòng đầu tiên rõ chữ. Linh vuốt phẳng dải giấy ở bên cạnh máy tính tiền, để ngăn kéo mở bên hông quầy.